• یکشنبه، 17 فروردین 1399
  • Sunday 5 April 2020
گروه خبر: یادداشت‌  -  شماره خبر: 9957  -  21 آبان 1396 ساعت 11:03

هادی حق‌شناس= اقتصاددان

سرمقاله - صندوق‌های بازنشستگی و اختراع مجدد چرخ
واقعیت مطلب آن است که ما در بسیاری از موضوعاتی که ما در کشور تحت عنوان چالش و مشکل با آن درگیر هستیم صرفاً مشکلات بلا بدل و بومی ما نیست و پیش از ما حتماً کشورهای دیگر هم با همین مشکلات رو به رو بوده‌اند. بحران  اشتغال، چالش زیست محیطی، چالش کسری بودجه و مانند آنها مسائلی نیستند که در بین دویست کشور دنیا تنها در ایران رخ داده باشد. موضوع  قابل توجه تر آن است که بسیاری از کشورها پیش از ما این مشکلات را حل کرده‌اند  و ما نیازی به اختراع مجدد چرخ نداریم و می‌توانیم از این راه‌حل‌ها و تجارب دیگران استفاده کنیم. در این بین صندوق‌های بازنشستگی که کسورات شاغلین را جمع می‌کنند و وظیفه دارند تا کسورات بازنشستگان را تا زمان بازنشستگی حفظ کنند با مشکلات مواجه هستند. بی‌شک راه کارهای امتحان شده‌ای برای حفظ ایمن تر این کسورات وجود دارد. صندوق‌های بازنشستگی ایمن از پول‌های جمع شده سهام در بازار سرمایه می‌خرند، نه اینکه خودشان بنگاهداری کنند. دولت به جای پرداخت بدهی‌های خود به این صندوق‌ها بنگاه‌های ناکارآمد را با این صندوق‌ها تهاتر می‌کنند و بر این مشکلات می‌افزاید. مدیران معمولاً توسط هیئت مدیره صندوق‌ها انتخاب می‌شود و غالباً این مدیران حرفه‌ای نیستند. ارکان صندوق برای بنگاهداری بنیان نهاده نشده است، قرار نیست سودآوری صندوق از طریق بنگاهداری باشد. غالباً مدیران ارشد این صندوق‌ها با تغییر دولت‌ها تغییر می‌کنند، همین امر بر تراکم مدیران غیر حرفه‌ای در این صندوق‌ها می‌افزاید. مجموع عوامل فوق‌الذکر غالباً از جمله دلایل کسری منابع این صندوق‌ها است. همچنین به دلیل  آنکه امید به زندگی در ایران رو به افزایش است، پرداختی‌های این صندوق‌ها نیز افزایش خواهد یافت. زیرا امروزه افرادی هستند که اگر امروز بازنشسته بشوند، گاهاً برابر سنواتی که  کسورات داده‌اند، باید حقوق بازنشستگی بگیرند. محل درآمد این صندوق‌ها باید بازارهای ایمن‌تر همچون بازار سرمایه و بازار پول باشد، نه آنکه بنگاهداری توسط صندوق‌های بازنشستگی صورت گیرد. همچنین ذکر این  نکته نیز ضروری است که به همان دلایل که دولت در بنگاهداری موفق نبود، به همان دلیل هم صندوق‌ها باید دست از بنگاهداری بردارند. در این بین نظریه‌ای تصویب طرحی در مجلس که واگذاری کامل و مطلق تمام بنگاه‌های صندوق‌ها به بخش خصوصی را الزامی می‌کند می‌تواند بسیار سودمند باشد. بهترین راه همین است که تمام صندوق‌ها  بنگاه‌های خود را واگذار کنند و در بازار پول و یا سرمایه سرمایه‌گذاری کنند.