• جمعه، 22 فروردین 1399
  • Friday 10 April 2020
گروه خبر: یادداشت‌  -  شماره خبر: 9497  -  2 آبان 1396 ساعت 22:02

سلمان خادم‌المله استاد دانشگاه تهران

سرمقاله - مسکن و اراده فرابخشی
مسکن در حال حاضر تحت تاثیر متغیرهای  است که برخی از آنها شامل متغیرهای کلان اقتصادی و فرا بخشی  می‌شوند. نمی‌توان نادیده گرفت که مسکن در حوزه رشد تقاضا ، رشد قیمت و رشد اجاره‌بها نسبت به سال‌های گذشته یک رشد ملایم را  شاهد بوده ایم. این رشد به‌ویژه از سال 92 تا کنون با شیبی ملایم در جریان بوده است. اگر نخواهیم عملکرد متولیان بخش مسکن را عامل موثر در این تغییر ملایم قلمداد کنم، باید گفت که شرایط عمومی اقتصاد کشور از تاریخ مزبور دچار تحولاتی شده است که از جمله آن می‌توان به تعدیل  رکود تورمی شدید اشاره کرد. در سال‌های 92  و 93 به نوعی تلاش بر این بود تا نقدینگی‌ها جذب سیستم مالی شود تا به نوعی تورم مهار شود و عملکرد دولت یازدهم هم انصافاً در این زمینه خوب بوده است. البته   از یک مقطع به بعد این کنترل تورم عوارض رکودزایی را در پی داشت ، به نحوی که کنترل تورم منجر به تشدید رکود شد ، به همین دلیل ادامه وضع موجود  نقدینگی به دلیل نرخ بالای سود بانکی خیلی توجیه‌پذیر نبود و از حیز انتفاع ساقط بود.  از سوی رشد در قیمت نفت می‌توانست به بهبود شرایط اقتصاد کمک کند، این اتفاقی بود که البته رخ نداد.  دولت سعی کرد تا با انجام اصلاحات ساختاری در سیستم مالی اقدام به جریان‌سازی مثبت مالی کند. اصلاحات در حوزه سود بانکی می‌تواند برای آن دسته از سپرده‌گذاران که نسبت به سود بانکی حساس هستند، منابع را به سمت بازارهای جایگزین هدایت کند، بدیهی است بخش مسکن یکی از کاندیدهای بالقوه برای چنین بازارهای جایگزینی است. البته بازار مسکن پس از بازار‌های همچون طلا و ارز با یک وقفه‌ای زمانی می‌تواند از چنین امری بهره‌مند شود.
در مدیریت عرضه  و تقاضا بیشتر تکیه بر روی تحریک تقاضا بوده است تا با تقویت تقاضا تحرکی هر چند جزئی در بازار مسکن روی دهد. اگر بانک‌ها باز هم نرخ سودشان را کاهش دهند ، انتظار داریم تا باز هم این بخش بیشتر تقویت شود. باید توجه کرد که یکی از وظایفی که حاکمیت و کلیت نظام بر روی آن تاکید دارد، بخش نوسازی  و بهسازی بافت‌های فرسوده است . مقام معظم رهبری در صحبت‌هاشیان بر نوسازی بافت‌های فرسوده تاکید کردند و به عنوان اولویت مهم وزارت شهرسازی آن را قلمداد کردند. نوسازی بافت فرسوده یک شرایط ایده‌آل از لحاظ اقتصادی است.  با تقویت مشوق‌ها می‌توان کمک کرد تا این کار انجام شود. مسکن موتور مناسبی برای  اقتصاد کشور است و امکان تغییر و تحول جدی در این زمینه وجود دارد. عدم ایجاد انتظارات غیر منطبق با واقعیت‌ها در این بخش مهم است. کمک فرابخشی و حتی فرا قوه‌ای در حوزه‌ای مسکن یک امر ضروری برای به حرکت در آوردن چنین بازار عظیم مالی است.