• دوشنبه، 31 تیر 1398
  • Monday 22 July 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد کلان / گزارش  -  شماره خبر: 82  -  24 دی 1395 ساعت 15:18

آفتاب اقتصادی عملکرد واسطه گران در قبال میوه‌های صادراتی را بررسی می‌کند

ریختن میوه صادراتی به دریا برای دریافت تسهیلات
آفتاب اقتصادی _ هیرش سعیدیان : در سال ۱۳۷۰ کشور در کنار سایر نیازهای احتمالی در ضمینه یکی از اقلام کشاورزی دچار کمبود شد؛ موز! طی یک رفت و برگشت مشورتی و با جلسات صورت گرفته در یکی از معاونت‌های وزارت جهاد وقت قرار بر این شد که به ازای صادرات یک کیلوگرم سیب درختی به خاور دور، واردات دو کیلوگرم موز و صادرات یک کیلو  سیب به خاورمیانه واردات نیم کیلو موز امکان پذیر باشد. به همین سبب برخی واسطه‌ها برای دریافت مجوز واردات موز بیشتر مقصد خود را خاور دور اعلام می‌کردند و چون جنوب شرقی آسیا دور بود و هزینه حمل و نقل گران، در نیمه راه سیب‌ها را در دریا می‌ریختند. این اتفاق عمومیت نداشت، اما گزارش‌هایی از موارد تخلف در آن دوران به مسئولین رسید و به همین سبب بلافاصله جلوی این طرح گرفته شد. این اتفاق مجدداً در حال تکرار است.

قطع درختان میوه از سر اجبار
عکسی که توسط برخی خبرگزاری‌ها منسب به باغات مشکین شهر در فضای مجازی منتشر شد، در عین تاثر برانگیر بودن، نشان از رشد سیستمی‌بیمار بر اساس منافع  برخی دلالان در طی دو دهه اخیر است. در این عمل باغداران به خاطر عدم صرفه، درختان میوه خود را قطع می‌کنند. علی رغم موفقیت‌های وزارت جهاد کشاورزی دولت یازدهم بویژه صادرات خودکفایی در زمینه گندم و صادرات آن پس از چهل سال واردات، برخی مشکلات ناشی از نقص در ساز و کارهای کلان، کشاورزان را هدف قرار داده است. این موضوعی فراجناحی است." سلف‌خرهای سنتی جای خود را به شبکه‌های گسترده خرید با همان ساز و کار داده اند. این شبکه‌ها و برخی واسطه‌ها تنها یک قانون دارند: «ارزان تر بخر». خرید سیب درختی با قیمت کیلویی ۲۰۰ تومان و حتی کمتر از یک باغدار در سیلوانای ارومیه یا خرید مرکبات با نرخ زیر ۴۰۰‌تومان از باغات نور برعکس ادعای برخی واسطه‌ها هزینه‌های حمل و نقل چندانی به آنان تحمیل نمی‌کند. تعیین قیمت پس از ورود انبوه کامیون‌های میوه به تهران در ساعات پیش از نماز صبح انجام می‌گیرد  و صف‌های صادرات کامیون‌های میوه نیز راهی پایانه‌های صادراتی کشور  می‌شوند.  و این همه در غیاب صاحبان اصلی کسب و کار صورت می‌گیرد. حال این محترمین قلیل عموماً سرشناس، راه دیگری علاوه بر سودهای چند صد درصدی یافته‌اند؛ ریختن دست رنج کشاورزان در دریا یا رها نمودن آنها در بیابان‌های جنوب عراق .
هدف از معدوم نمودن میوه‌ها دریافت مشوق و وام
رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی با تاکید بر اینکه رهاسازی میوه به دریا و بیابان برای دریافت مجوزهای صادراتی موضوعی دور از ذهن نیست، این امر را خیانت به منافع ملی، تولید داخلی و اقتصاد کشور دانست. وی اظهارداشت: متاسفانه تمامی‌مشکلات ما در بخش صادرات و واردات ناشی از تصمیمات و بخشنامه‌های یکشبه است که برخی مسئولان می‌گیرند. رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی با بیان این که واردات در کشور ما رایج است، گفت: واردکنندگان ما علاوه بر دریافت ارز آزاد از ارزهای دولتی نیز به راحتی بهره مند می‌شوند، بنابراین دیگر نیازی به تصمیمات یکشبه و ایجاد مشوق برای واردات نیست. نورانی تاکید کرد: اگر زنجیره کاشت، داشت، برداشت، نگهداری، ذخیره سازی و سورتینگ (جداسازی) محصولات کشاورزی رعایت شود و این چرخه معیوب نباشد، علاوه بر رونق کسب و کار و اشتغالزایی می‌توانیم با توسعه صادرات ارزآوری خوبی به کشور داشته باشیم. وی صادرات پرتقال و نارنگی و واردات این محصولات را یکی دیگر از این مصوبات یکشبه نام برد که خوشبختانه به دلیل سرمازدگی چندی پیش این موضوع منتفی شد.
به گزارش ایرنا، با توجه به مصوبه چندی پیش وزارت جهاد کشاورزی که برای حمایت از تولید داخلی، صادرات سیب درختی به ازای واردات موز صورت گرفت، شرایط برای رانت و سوءاستفاده برخی سودجویان مهیا شد، به طوری که برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد با جعل اسناد صادرات نمایشی میوه و صادرات صوری بخشی از محموله‌های بزرگ سیب درختی به دریا خالی و بخشی دیگر با کامیون‌های صادراتی در بیابان‌های عراق رهاسازی می‌شوند و با اتمام ماموریت کشتی‌ها و کامیون‌ها، سودجویان مجوز ویژه واردات را دریافت می‌کنند.


برخی مدیران  زیر بار  صادرات‌ صوری نمی‌روند
عیسی کلانتری، وزیر پیشین کشاورزی و مشاور عالی اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهوری، می‌گوید: «طرح تازه نه‌تنها به رونق بازار صادرات منجر نشد، بلکه عده‌ای برای دریافت تخفیف‌های تعرفه‌ای، بی‌کیفیت‌ترین و ارزان‌ترین محصولات باغی را به بازار جهانی عرضه، و اعتبار کالای ایرانی را مخدوش می‌کنند. البته برخی از مدیران وزارت کشاورزی هنوز هم زیر بار صادرات صوری نمی‌روند و می‌گویند؛ این شایعه‌ای است که دلالان موز به راه انداخته‌اند تا محدودیت تازه را ازپیش پای خود بردارند و البته گمرک ایران نیز به این موضوع واکنش نشان داده و با ارسال بخشنامه‌ای خواهان توقف موقت صادرات سیب در ازای واردات موز شده تا موضوع را به صورت دقیق‌تر بررسی کند.» وی در ادامه افزود : « محموله‌های صادراتی در دریا و بیابان‌های اطراف مرزها رها می‌شوند. وی ادامه می‌دهد: درشرایطی که صادر‌کننده به دنبال کسب سود اقتصادی از محل صادرات است، سعی می‌کند که بهترین محصول را انتخاب کند، اما وقتی صادرات شرط دریافت یک مجوز دیگر می‌شود، کسب سود دیگر ملاک نیست و مسئله دریافت مجوز است، حالا به هرقیمتی؛ درحالی ‌که معتقد است افزایش محدودیت‌های تجاری و اداری به افزایش رانت و امضاهای طلایی و فساد منجر می‌شود و همچنین ادامه داد: سختگیری بیشتر در روند صادرات و واردات هیچ‌گاه به نتیجه نرسیده است. به‌عنوان مثال، هرگاه دولت سعی کرده که با افزایش تعرفه واردات محصولی را کاهش دهد، قاچاق رونق یافته و سود قاچاقچیان بیشتر شده است.»
ایرانی‌ها سالانه ۴٠٠‌هزار تن موز می‌خورند
حسین مهاجران  که سالهای طولانی است رئیس اتحادیه فروشندگان میوه و تره‌بار  است و از پرنفوذترین مردان میوه ایران به شمار می‌آید، در کنار برخی از روسای هم رده صنف میوه معمولاً از جمله افرادی است که در موارد اینچنینی مواضعی اتخاذ می‌کند، در این باره گفت: « ایرانی‌ها سالانه ۴۰۰‌هزار تن موز می‌خورند و با توجه به طرح جدید باید ۶۰۰‌هزار تن سیب در ازای آن صادر شود، اما آیا چنین صادراتی تاکنون انجام شده است.»

گمرک طرح تخفیف ویژه را متوقف کرد
به دنبال این اتفاقات گمرک ایران در بخشنامه‌ای اعلام کرد؛ گمرکات اجرایی تا زمان مشخص‌شدن نتیجه بررسی‌ها درخصوص تخلفات احتمالی صورت گرفته‌، از پذیرش اظهارنامه‌های صادراتی سیب درختی در قبال واردات موز از سه گمرک شلمچه، باشماق و پرویزخان خودداری کرد.

عیسی کلانتری: طرح تازه نه‌تنها به رونق بازار صادرات منجر نشد،  بلکه عده‌ای برای دریافت تخفیف‌های تعرفه‌ای، بی‌کیفیت‌ترین و ارزان‌ترین  محصولات باغی را به بازار جهانی  عرضه، و اعتبار کالای ایرانی را مخدوش‌می‌کنند.  البته برخی از مدیران  وزارت کشاورزی هنوز هم زیر بار صادرات صوری نمی‌روند و می‌گویند؛  این شایعه‌ای   است که دلالان موز به راه انداخته‌اند تا محدودیت تازه را ازپیش پای خود بردارند و البته گمرک ایران نیز به این موضوع  واکنش نشان داده و با ارسال بخشنامه‌ای خواهان توقف موقت صادرات سیب در ازای واردات موز شده تاموضوع رابه صورتدقیق‌تر بررسی کند