• جمعه، 3 آذر 1396
  • Friday 24 November 2017
گروه خبر: اخبار‌مهم / انرژی / گزارش  -  شماره خبر: 6416  -  25 تیر 1396 ساعت 20:52

نفت و اقتصاد تشنه آبیاری

رشد اقتصادی گره خورده به قراردادهای جدید نفتی
آفتاب اقتصای: چرا قراردادهای جدید نفتی تا بدین حد مهم است؟، واقعیت این است که فارغ از شعار هیچ، منبع موثر اقتصادی دیگری به غیر از صنعت نفت در حال حاضر برای اقتصاد کشور متصور نیست.  صنعت نفت نیز بنا بر آنچه  وزیر نفت می‌گوید نیاز به بیش از 200 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی دارد تا بتواند بار این اقتصاد را بر دوش کشد. به همین سبب مخالفان قراردادهای نفتی تا بدین حد با واکنش منفی مردم و تکنوکرات‌های  دوستار میهن  مواجه شده‌اند.

الگوی قراردادهای نفتی
موضوع طراحی الگوی جدید قراردادهای نفتی برای توسعه صنایع نفت و گاز ایران مدت‎هاست که در محافل مختلف خبری و کارشناسی مطرح است، قراردادهای پیشین برای مشارکت با خارجی‎ها در توسعه این صنعت کارایی خود را از دست داده و لازم بود برای جا نماندن از رقابت سخت در این حوزه الگوی قراردادهای نفتی نوسازی و بهینه شود. در مسئله طراحی این مدل‎ جدید قراردادی فراز و نشیب‏‌های زیادی وجود داشت و وزارت نفت هم برای بهبود این قراردادها و تامین نظرات کارشناسی منتقدان این قرارداد را چند بار بازبینی کرد و در نهایت به یک جمع‌بندی قابل قبول رسید. کارشناسان انرژی بر این اعتقاد هستند الگوی جدید قراردادهای نفتی در صورتی که به صورت کارشناسی مورد بهره‎برداری قرار بگیرد با توجه به تاکیدهایی که روی انتقال فناوری و مشارکت شرکت‎های داخلی دارد می‌‏تواند روند توسعه صنعت نفت و گاز  را تسریع کند و کیفیت آن‌را هم افزایش دهد.

قراردادهای جدید نفتی الگویی مناسب برای جذب سرمایه و فناوری
‎ قراردادهای نفتی بیع متقابل نیاز به تغییرات جدی داشت و برای توسعه صنایع نفت و گاز ایران باید به سمت طراحی الگوهای نوین که جذابیت لازم را داشته باشد می‎رفتیم.
نرسی قربان، کارشناس ارشد مسائل انرژی در این باره با بیان این‌که تغییر مدل قراردادهای نفتی یک ضرورت بود، عنوان کرد: سرانجام این قراردادها تحت عنوان الگوی جدید قراردادهای نفتی طراحی و تصویب شد که می‎توان گفت قراردادهای مناسبی برای دستیابی به اهداف توسعه‎ای در این صنعت است، آنچه در مورد این مدل قراردادی باید مورد توجه باشد این است که قراردادهای جدید نفتی در واقع یک الگو قراردادی است و قراردادهای نهایی در مذاکرات نهایی با شرکت‌های طرف قرار داد به دست می‌آید، به این معنی که ممکن است قراردادی که با یک شرکت خارجی براساس این مدل بسته شده با قراردادی دیگر با شرکتی دیگر بر اساس همین مدل تا اندازه‎ای متفاوت باشد، در واقع IPC یک الگو و چارچوب است و ما به دلیل قدیمی بودن و غیر جذاب بودن مدل‌های قراردادی قبلی به طراحی آن نیاز داشتیم. به باور عموم کارشناسان، قراردادهای جدید نفتی یک الگوی کارشناسی شده است که با هدف افزایش جذابیت برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه نفت و گاز طراحی شده است، آنچه هم‌اکنون در حوزه نفت و گاز کشورمان باید مورد توجه همه دست‎اندرکاران باشد، نیاز این حوزه به توسعه است، این مدل‎های قراردادی با انعطاف‌پذیری که دارد می‎تواند زمینه جذب سرمایه و تکنولوژی را فراهم کند و این همان چیزی است که ما برای توسعه این صنعت به آن نیاز داریم.
ضرورت توسعه سریع میدان‎های مشترک
یکی از مهم‎ترین خواسته‎های سیاست‎های اقتصاد مقاومتی افزایش توان کشور در میدان‌های مشترک نفتی و گازی و جبران عقب‎ماندگی‎ها در این حوزه است. بر کسی پوشیده نیست یکی از مهم‎ترین الزام‌های جبران این عقب‎ماندگی‎ها هم دسترسی به آخرین تکنولوژی‎های روز از یک سو و جذب سرمایه‎گذاری خارجی از سوی دیگر است، در مدل جدید قراردادهای نفتی این نکات به صورت ویژه مورد توجه قرار گرفته است و به همین دلیل می‎تواند عاملی موثر در توسعه این میدان‎ها تلقی شود. حسن مرادی، عضو هیئت علمی دانشگاه و کارشناس حقوق بین‎الملل در حوزه  انرژی با بیان این‌که توسعه میدان‌های مشترک نفتی و گازی و توسعه حوزه انرژی به گرداندن چرخ اقتصاد کشور کمک می‌کند، گفت: این موضوع سرانجام سبب افزایش رفاه عمومی و بهبود زندگی و معیشت مردم خواهد شد. وی به لزوم انعقاد قرارداد با سرمایه‎گذاران بزرگ خارجی و دراولویت قرار گرفتن آنها اشاره می‎کند و می‎گوید: حضور  پیمانکاران داخلی در کنار شرکت‎های بزرگ خارجی موجب افزایش تجربه این شرکت‎ها و انتقال دانش فنی و در نهایت آبدیده شدن پیمانکاران داخلی می‎شود و این مسئله باید مورد توجه منتقدان به قراردادهای نفتی باشد. اسدالله قره‎خانی، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس هم در این حوزه با اشاره به این‌که قراردادهای بیع‌متقابل برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی دیگر جذابیت لازم را نه برای ما و نه برای شرکت‌های خارجی نداشت، می‎گوید: طراحی‌مدل‌ جدید قراردادهای نفتی  یک نیاز مهم و اصولی در این حوزه بود و خوشبختانه با همکاری دولت و مجلس و سایر کارشناسان و منتقدان در نهایت به مدل مناسبی برای عقد قرارداد در این حوزه دست پیدا کرده‌ایم و ویژگی مهم آن هم امکان انتقال تکنولوژی، به کارگیری شرکت‌های داخلی در کنار خارجی‌ها و جذب سرمایه‌گذاری است. وی با بیان این‌که برداشت از میدان‌های مشترک نفت و گاز آزاد است و هر طرفی که توان بیشتری داشته باشد می‌تواند برداشت بیشتری انجام دهد، ‎می‎افزاید: تا به الان در هیچ محکمه‌ای نمی‌توان شکایت برد که کشوری به میزانی بیشتر از کشور دیگر از میدان‌های مشترک برداشت کرده و در نتیجه برای صیانت از حقمان باید ما هم خودمان را به آخرین تکنولوژی‌های روز در اسرع وقت مجهز کنیم، در قالب این مدل جدید قراردادی که اولین نمونه عقد قرارداد بر اساس آن‌را در مورد قرارداد با توتال برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی خواهیم دید می‌توانیم به این سمت حرکت کنیم. سخنگوی کمیسیون انرژی با اشاره به این‌که در قالب این قرارداد حدود ۵/۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی برای توسعه این فاز از پارس جنوبی جذب می‌شود، معتقد است: یکی از نکات مهم دیگر در این قرارداد انتقال فناوری است، بر اساس قراردادهای جدید نفتی یک شرکت داخلی هم باید در کنار شرکت خارجی در انجام پروژه مشارکت داشته که این مهم می‌تواند به توسعه پایدار و انتقال فناوری روزآمد به ایران کمک کند. آنچه در این میان مهم است به اعتقاد عموم کارشناسان طراحی مدل‎ جدید قرارداد نفتی برای مشارکت به خارجی‎ها برای توسعه این صنعت یک ضرورت بوده و دولت یازدهم به این نیاز مهم پاسخ داده است. سرانجام این الگوی قراردادی هم به اعتقاد عموم کارشناسان می‎تواند زمینه سرعت بخشیدن به توسعه این صنعت را فراهم کند. تا دو هفته آینده هم اولین قرارداد خارجی بر مبنای این مدل جدید با توتال فرانسه برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی به امضا می‎رسد و این سرآغازی خواهد بود بر سرعت گرفتن حرکت رو به توسعه بیشتر صنعت نفت و گاز ایران.