• جمعه، 3 آذر 1396
  • Friday 24 November 2017
گروه خبر: یادداشت‌  -  شماره خبر: 6322  -  23 تیر 1396 ساعت 21:26

علی اشرف صالحی کارشناس ارشد کشاورزی

سرمقاله - مسئله‌ آب، اولویت برتر اقتصادی
برخی رخدادهای  اقتصادی یا اجتماعی، آن‌چنان تدریجی رخ می‌دهند که تبعات آنها آن‌گونه که باید از سوی افکار عمومی‌درک نمی‌شود. نشست زمین و کاهش سفره‌های زیر زمینی به یکی از اخبار روزمره بدل شده است که شاید آن‌گونه که باید واکنشی بر نمی‌انگیزد، اما این موضوع که خشکسالی و بحران آب  در سال‌های پیش رو به یکی از تعیین‌کننده ترین گذاره‌های اقتصادی کشور بدل خواهد شد را به‌زودی همگان لمس خواهند کرد. البته  دولت محترم دوازدهم و در صدر آنها اسحاق جهانگیری  و همچنین برخی نمایندگان محترم مجلس بارها بر این موضوع تاکید کرده‌اند. ایران به غیر از یک خط باریک در شمال و همچنین نواحی در غرب کشور یک کشور نیمه‌خشک محسوب می‌شود. اکثریت مناطق کشور حالت نیمه‌خشک دارند. در 20 سال اخیر استفاده  بی‌رویه از سفره‌های آب زیر زمینی و همچنین خشکسالی مداوم باعث نشست خاک و تخلیه آب  باستانی سفره‌های زیر زمینی شده است. متاسفانه این سفرهای زیر زمینی وقتی نشست کردند و با خاک پر شدند دیگر تا حد زیادی خاصیت ترمیم‌پذیری خود را ازدست می‌دهند. عدم مدیریت محلی آب و بروز مهاجرت در برخی از روستاهای مناطق مرکزی اگر با همت و مدیریت کلان ملی همراه نباشد، می‌تواند  به یک بحران اقتصادی، اجتماعی بدل شود. میلیون‌ها نفر از جمعیت روستانشین اگر کشاورزی خود را از دست بدهند  یک سونامی‌مهاجرتی ایجاد می‌کنند که می‌تواند بافت و ساختار شهرها را به کلی دگرگون کند. مجوزهای‌های چرای دام که باعث شسته شدن خاک مراتع و در نتیجه عدم آبخیزداری مناسب می‌شود، باید فارغ از ملاحظات اقتصادی و محلی  تا حد زیادی کاهش یابد.
کاشت محصولاتی همچون چغندر قند و هندوانه که مجموع قیمت آب مصرفی آنها ده‌ها برابر قیمت خود محصول است باید متوقف شود. واردات این‌گونه محصولات بسیار خردمندانه تر از کاشت آنها است. در عوض محصولاتی همچون زعفران با مصرف آب بسیار پایین‌تر می‌تواند توسعه یابد. قیمت آب هم در مصرف خانگی و هم در مصرف صنعتی بسیار پایین است، همین امر فشار را بر سفره‌های زیر زمینی مضاعف کرده است.
دولت باید یک‌بار برای همیشه و در اقدامی شجاعانه فارغ از دغدغه‌های سیاسی نرخ آب را منطقی‌سازی کند تا منافع آیندگان بر مصلحت‌های روز ترجیح داده شود. موضوع آب یک مسئله‌ای بسیار جدی است که عملکرد صدا و سیما در باره‌ای آن بسیار ضعیف و سطحی
بوده است.