• چهارشنبه، 7 تیر 1396
  • Wednesday 28 June 2017
گروه خبر: یادداشت‌  -  شماره خبر: 5415  -  26 خرداد 1396 ساعت 20:20

اسدالله کنی کارشناس حوزه انرژی و صادرکننده فرآورده‌های نفتی

سرمقاله- هجمه‌های کرسنت و مکانیزم کشف قیمت گاز
در منصه رسانه‌ای اقتصادی ایران تا کنون کمتر به گاز پرداخته شده است، ایران دومین دارنده حجم گاز جهان و البته سومین تولیدکننده ازر طبیعی (پس از آمریکا و روسیه) است. گاز علاوه بر آنکه خوراک پتروشیمی است،  به عنوان منبعی پاک برای انرژی استفاده می‌شود، در مقایسه با منابعی همچون زغال سنگ یا سوخت‌های فصیلی گاز، انطباق بسیار بیشتری با معاهده پاریس دارد. در مورد قیمت گاز البته تفاوت‌های زیادی میان مکانیزم کشف قیمت گاز و منابع نفتی وجود دارد.  نفت دارای یک مرکزیت واحد کشف قیمت است که هر تولیدکننده‌ای در هر گوشه‌ای جهان می‌تواند با چند دلار اختلاف از قیمت‌های روز این محصول مطلع شود.  در مورد منابع گازی اما قیمت جهانی وجود ندارد. کمتر محصولی به این حجم از جهان‌شمولی و اهمیت وجود دارد که تا کنون مکانیزم منسجمی برای کشف قیمت آن پیش بینی نشده است.  دلیل آن هم قیمت بالای حمل فرآورده‌های گازی است، در واقع برای گاز عموماً بازارهای محلی متصور است و بورس بین‌المللی فروش چندان برای آن متصور نیست. ایران میادین متنوع گازی دارد اما در واقع با شروع فازهای پارس جنوبی در دوران اصلاحات بود که نقش ایران در عرصه عرضه منابع طبیعی پررنگ‌تر شد. هر فاز پارس جنوبی به صورت تقریبی می‌تواند 28 میلیون متر مکعب تولید روزانه به ظرفیت کشور اضافه کنید که با توجه به حجم عظیم میدان و همچنین موقعیت عالی آن بر کرانه خلیج فارس ایران را در کنار همسایه‌ای جنوبی به تامین‌کننده اصلی گاز در منطقه بدل ساخته است.  معضل اصلی اما تببین قیمت‌گذاری است، در اوقع ممکن است که قیمت گاز در ابوظبی، توکیو یا لندن تا هشت برابر گران‌تر یا ارزان‌تر باشد، تولید گاز به مصابه فروش یا فرآوری آن است...
... و برای همین برخی در پرونده فروش گاز به امارات آن را، ارزان تصور می‌کردند در حالی که در موضوع گاز یک قاعده‌ای کلی وجود دارد که در صورت نبود تاسیسات فرآورده « اصل بر فروش » است. برخی حواشی شکل گرفته در مورد قیمت گاز در قرارداد فروش به امارات و یا ترکیه صرفاً از بی‌اطلاعی مطلق شنوندگان از اصول جهانی تعیین قیمت گاز ناشی می‌شود. خوشبختانه با همت وزیر نفت، پارس جنوبی می‌تواند رقم‌زننده آینده‌ای گازی ایران باشد. اگر تولید هر فاز پارس‌جنوبی را بر اساس حداقل نرخ ( قیمت گاز صنعتی آمریکا ) که پایین‌ترین نرخ است در نظر بگیریم، می‌توان امیدوار بود که هر فاز در سال 1.5 میلیارد دلار درآمدزایی انجام دهد و اگر تعداد نهایی فازها را رقمی در حدود 20 فاز در نظر بگیریم. باید امیدوار بود که تنها پارس جنوبی 30 میلیارد دلار درآمد به درآمدهای کشور اضافه می‌کند که رقمی بسیار قابل توجه است و چه کسی است که بتواند نقش وزیر محترم نفت، بیژن زنگنه را چه در دوران اصلاحات و چه در حال حاضر در این درآمدزایی انکار کند.