• سه شنبه، 25 مهر 1396
  • Tuesday 17 October 2017
گروه خبر: اخبار‌مهم / انرژی / گفتگو  -  شماره خبر: 5265  -  22 خرداد 1396 ساعت 20:19

آفتاب اقتصادی در گفت‌وگو با یک کارشناس بررسی می‌کند:

جان‌بخشی زنگنه به نفت و گاز زاگرس جنوبی در دوره دوم وزارت
آفتاب اقتصادی: با وجود آن‌که در یک کشور نفتی زندگی می‌کنیم، اما واقعیت آن است که بسیاری از مردم تصور چندان دقیقی از حوزه‌ها و میادین نفتی کشور ندارند، بسیاری فکر می‌کنند که میادین نفتی ایران تنها محدود به جنوب کشور است و برخی هم بر این باور عمومی هستند که در کشور ما هر جا اگر کلنگی بر زمین بزنید به نفت می‌رسید، زاگرس منطقه‌ای است که کمتر اذهان در موضوعات نفتی به سوی آن می‌رود. دو میدان سروستان و سعادت آباد از جمله میادینی است که به نظر می‌رسد به طور جد توجه شورای عالی مخازن را به خود جلب کرده است.
زاگرس نفت‌خیز
شهر سروستان نزدیک انتهای جنوب شرقی حوزه نواحی مرکزی و مابین دو رشته کوه موازی زاگرس جنوبی واقع شده‌است. از نظر تقسیمات کشوری بیست و پنجمین شهرستان استان فارس است. شهرستان سروستان از جمله مناطق نفت‌خیز استان فارس است که در سال‌های اخیر موضوع بهره‌برداری از نفت این اقلیم جدیت بیشتر یافته طوری که برخی از صاحب‌نظران و کارشناسان از سروستان به عنوان عسلویه فارس یاد می‌کنند. این شهرستان در فاصله ۸۰کیلومتری جنوب شرق شیراز قرار دارد و عملیات حفاری هفت حلقه چاه توسعه‌ای درمیدان‌های نفت سروستان و سعادت آباد اکنون توسط شرکت ملی حفاری ایران در حال انجام است و گفته شده در اجرای این پروژه در مدت ۲۸۸ماه، سه حلقه چاه در سروستان و چهار حلقه چاه در سعادت آباد حفاری خواهد شد. این پروژه در حوزه عملیاتی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران قرار دارد و بر اساس قراردادهای منعقد شده با کارفرمایان، پروژه به صورت کلید در دست اجرا می‌شود بر اساس برنامه پیش بینی شده برای اجرای این طرح برای شروع کار، دکل مخصوص حفاری در این منطقه استقرار یافته است.

راه‌اندازی پنج ساله
میدان‎های سروستان و سعادت آباد که اسفندماه سال 91 با هدف تولید روزانه 15هزار بشکه نفت به طور رسمی راه‌اندازی شدند، هم‌اکنون حدود شش هزار بشکه در روز نفت تولید می‎کنند و مطالعات برای افزایش برداشت از این میدان‎ها در دستور کار است. طرح توسعه میدان‎های 16گانه نفت مرکزی در اوایل دهه 80 و با هدف توسعه میدان‎های پایدار، پایدار غرب، دهلران، دانان، سرکان، ماله کوه، کبود، سروستان، سعادت آباد، دودرو، شوروم، ریگ، خشت، بوشهر، بوشگان و کوه کاکی آغاز شد و به دنبال آن در اواخر سال 85، کلنگ توسعه میدان‎های سروستان و سعادت آباد بر زمین خورد. این دو میدان، بهمن‌ماه سال 91 به طور آزمایشی وارد مدار شدند و هشتم اسفندماه همان سال با حضور رئیس‌جمهوری وقت به طور رسمی افتتاح شدند؛ کارخانه فرآورش و تزریق گاز شهید غلامعلی دست بالا نیز هم‌زمان راه‌اندازی شد.
چندی بعد در اردیبهشت‌ماه سال 92، کارخانه نمک‌زدایی میدان نفتی سروستان با ظرفیت فرآورش روزانه 25هزار بشکه نفت میدان‎های سروستان و سعادت‌آباد افتتاح و نفت این میدان‎ها به دلیل صرفه اقتصادی بیشتر، به جای نفت خام میدان گچساران به عنوان تامین‌کننده بخشی از خوراک پالایشگاه شیراز انتخاب شد.
ناهمخوانی عملکرد مخزن با مطالعات اولیه
اما تولید 15 هزار بشکه‎ای از سروستان و سعادت آباد دوام چندانی نداشت؛ به‎طوری‎که خیلی زود شیب نزولی یافت و هم‌اکنون روزانه حدود شش هزار بشکه نفت از این دو میدان برداشت می‎شود. اواخر سال 94 سمیناری با هدف بررسی و ارزیابی عملکرد واقعی میدان‎های سروستان و سعادت آباد در مقایسه با طرح جامع توسعه (MDP) اولیه آنها با حضور کارفرمای طرح و مشاوران داخلی و خارجی تهیه MDP برگزار و طی آن اعلام شد، مطالعات حاکی از آن است که میزان ذخایر و تولید روزانه میدان‏‌ها نسبت به مقادیر اولیه MDP کاهش یافته و عملکرد واقعی دو مخزن با MDP اولیه مطابقت ندارد.
آری. بررسی‎ها نشان می‎دهد مطالعه اولیه‎ای که تولید 15 هزار بشکه‎ای و افزایش آن تا 25 هزار بشکه را برای میدان‎های سروستان و سعادت آباد هدفگذاری کرده بود، بر مبنای داده‎هایی ناقص تهیه شده بوده و تکمیل داده‎های میدان‎ها شرایط متفاوتی را برای این فیلد نفتی رقم زده است. این موضوع را احمد رجبی، مدیر امور فنی شرکت نفت مناطق مرکزی می‎گوید و اضافه می‎کند: «احتمال وجود ساختمان‎های دیگری در میدان سروستان وجود دارد و به این منظور، اجرای عملیات لرزه‌نگاری در برنامه‌های آینده قرار گرفته است.»

سروستان و سعادت‌آباد
روی میز شورای عالی مخازن
اهمیت سروستان و سعادت‌آباد تا جایی است که یکی از جلسات شورای عالی مخازن شرکت ملی نفت ایران را نیز به خود اختصاص داد. یکصد و سی ‌و هشتمین جلسه شورای عالی مخازن که در بهمن‌ماه پارسال برگزار شد، به بررسی طرح جامع مطالعه میدان‎های سروستان و سعادت‌آباد اختصاص یافت و بر عدم قطعیت بالای مطالعه میدان تاکید شد.
در این جلسه، اعضای شورای عالی مخازن نظرات اصلاحی خود را برای بهبود مدیریت این دو میدان ارائه کردند که مهم‌ترین آن، مشخصه‌سازی و توصیف دقیق‎تر میدان‎ها و بررسی جامع روش‌های بهبود و ازدیاد برداشت بود.
این در حالی است که حتی رفتار و عملکرد مشابه مخزن در این میدان‎ها، احتمال یکی بودن دو میدان را نیز مطرح کرده و مقرر شده است با حفاری میان این دو میدان، میزان قطعیت این احتمال مشخص شود.
امید به افزایش تولید نفت در استان فارس
میدان نفتی سروستان در 110 کیلومتری جنوب شرقی شیراز و میدان نفتی سعادت‌آباد در 20 کیلومتری شمال میدان سروستان واقع شده است. منطقه عملیاتی سروستان و سعادت آباد، یکی از پنج منطقه عملیاتی شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی و تنها منطقه عملیاتی نفتی این شرکت به شمار می‎رود.
غلامحسین منتظری، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی درباره مسئولیت این شرکت در میدان‌های نامبرده، به نگهداشت تولید اشاره می‎کند و می‎گوید: «البته مطالعه این میدان‎ها در دستور کار است و امیدواریم بتوان بر مبنای نتایج مطالعات، در آینده تولید بیشتری را از این میدان‎ها شاهد بود».
منتظری ابراز امیدواری می‎کند شرایط برای توسعه میدان‏‎های غیرمشترک این شرکت مانند دی، سفیدزاخور، هالگان، سپیدباغون و. . . نیز مساعد شود و ادامه می‎دهد: «توسعه میدان‎ها، ضامن اشتغال‌زایی، رونق اقتصادی و افزایش ضریب امنیت اجتماعی خواهد بود».
هم‌اکنون حدود 350 نفر در منطقه عملیاتی سروستان و سعادت آباد مشغول فعالیتند؛ میدان‎هایی که در صورت ثمربخشی نتایج مطالعات آنها و همچنین در مدار تولید قرار گرفتن میدان نفتی خشت، شرکت نفت و گاز زاگرس جنوبی به عنوان تامین‌کننده حدود 30 درصد از گاز مصرفی کشور می‎تواند در حوزه نفت هم حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.

توجه ویژه وزیر
مسعود دشتی زادگان، کارشناس حوزه انرژی در این‌باره به آفتاب اقتصادی گفت: دولت یازدهم و با انتخاب اقای زنگنه از ابتدا این پیغام را منتقل کرد که می‌خواهد تحولی اساسی در صنعت ویران شده نفت و گازر کشور برقرار کند، وی افزود: میادین مناطق مرکزی کشور در حوزه نفت و گاز هم از لحاظ اقتصادی و همچنین جنبه‌های اجتماعی و تزریق رونق به جوامع محلی بسیار حائز اهمیت هستند، متاسفانه (MDP)  تهیه شده اولیه برای میادین سروستان و سعادت آباد با خروجی کار زوایه معنی‌داری داشت که این نیز از برکات کار در دولت گذشته است، این کارشناس حوزه انرژی در ادامه گفت: من بر اساس نظرات زنگنه اعتقاد دارم که وی برای دوره دوم وزارتش برنامه‌ای مفصل تری برای توسعه‌دیدگاهش از تمرکز بر میادین مشترک به مناطق مرکزی ایران دارد، وزیر نفت احتمالاً در عین تزریق بیشتر نیرو و توان بر میادین مشترک به دلیل برکات اجتماعی کار بر میادین مناطق مرکزی کشور نیز تمرکز بیشتری معطوف خواهند کرد. وزیر نفت توجه ویژه‌ای به این‌گونه میادین در مناطق مرکزی و همچنین شمالی کشور دارد و من معتقدم بیژن زنگنه در دوره دوم وزارت به زاگرس جنوبی و همچنین میادین در حوزه خزر جان تازه‌ای خواهد بخشید.