• دوشنبه، 30 اردیبهشت 1398
  • Monday 20 May 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / بورس  -  شماره خبر: 481  -  18 بهمن 1395 ساعت 19:23

آفتاب اقتصادی در گفتگو با کارشناسان بررسی می‌کند:

تاثیر‌عوامل بین‌المللی بر بورس تهران
آفتاب اقتصادی: بلافاصله پس از توافق برجام، بورس تهران در جهشی بسیار قابل‌ملاحظه و خلق‌الساعه بیش از 1000 واحد در شاخص کل صعود کرد. خبرهای خوش و زنده شدن امید اتصال دوباره به اقتصاد بین‌الملل شاخص کل را به کانال 86 هزار واحدی هدایت کرد. صنایع وابسته به قیمت‌های جهانی و گروه‌های مثل پتروشیمی‌ها و سیمانی‌ها پس از مدت‌ها سر بلند کردند و برای برآورد مجدد اوضاع اطراف خود را پاییدند! این همه را بسیاری ناشی از تاثیر اهرم روانی بر بورس دانستند و آن را قابل شماتت دانستند. این موضوع از جهتی درست است؛ زیرا تنها تولید باید بر رشد و نزول کاهش به‌ویژه در برخی گروه‌های خاص موثر باشد و یا لااقل موثرترین عامل باشد، نه هیجانات و فاکتور روانی. در این بین این موضع اما مبین یک امر بدیهی دیگر نیز هست. عوامل بین‌المللی بر تالار بورس در تهران موثر است. در این بین با توجه به اتفاقات روزهای گذشته این سوال پیش می‌آید که آیا عواملی چون ریاست جمهوری ترامپ و به خطر افتادن کانال‌های تجاری ایجاد شده پس از برجام می‌تواند بر بورس تهران تاثیر‌گذار باشد؟
دماسنج اقتصاد
یک اقتصاد سالم تنها زمانی می‌تواند مدعی رانندن در خط مستقیم پیشرفت را داشته باشد که بر اساس تجارت بنا نهاده شده باشد. تجارت به معنی ارتباط با دیگران است. دیگران یعنی برقرراری روابط موثر بین‌المللی! بورس نیز دماسنج اقتصاد هر کشوری است نه تنها در ایران بلکه در هر کشوری و با هر سطح آمیختگی با اقتصاد جهانی، روابط بین‌المللی بر بورس تاثیر خواهد گذاشت. در مثالی واضح می‌توان به بازار بورس استرالیا اشاره کرد. مدتی بعد از نیمه نخست سال 2016، بازار بورس استرالیا به دلیل خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا شروع به سقوط کرد و این در حالی است که این روند بلافاصله پس از پیروزی 'دونالد ترامپ' در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا ادامه یافت، هر چند روند سقوط مدت زیادی دوام نیاورد. به محض متمرکز شدن بازار سهام بر سیاست‌های اقتصادی ترامپ، سهام استرالیا حدود 9 درصد از زمان نتیجه انتخابات آمریکا افزایش یافته است.

انتخاب ترامپ و تاثیرگذاری بر تمام بورس‌های جهان
شین الیور نیز گفت: انتظار می‌رود آمریکا تصمیماتی برای چین اتخاذ کند. فکر نمی‌کنم با جنگ کامل تجاری با آمریکا روبه‌رو باشیم، ولی بدیهی است دونالدترامپ به این دلیل انتخاب شد که فرصت‌های شغلی را به آمریکا بازگرداند و معاملات تجاری بهتری را برای صدرنشینی آمریکا به‌خصوص با چین ایجاد کند. فکر می‌کنم دونالدترامپ کارهایی در صدر معاملات جهانی انجام خواهد داد. انتخاب او قطعاً بر تمام تالارهای بورس با حجم معاملات بیش از یک ملیارد دلار تاثیر خواهد گذاشت.

افت مشکوک بورسی
افت بورس در گروه‌های صنعتی و حتی بانکی را نیز به نوعی به مسائل بین‌المللی مربوط دانسته‌اند. بورس تهران با افت 589 واحدی به کار خود پایان داد تا با این افت شاخص بازار سهم وارد سطح 76هزار واحد شود. بعد از افت هفتگی 8/ 0درصدی شاخص تحت‌تاثیر بازگشایی نمادهای دو بانک ملت و تجارت، شروع این‌هفته نیز درشرایطی ریزشی در بسیاری از صنایع همراه بود. شرایطی که به‌نظر می‌رسد مسسبب اصلی آن ریسک‌های سیستماتیک بین‌المللی ‌است. موضوعی‌ که از هفته‌های گذشته بسیاری از محافل اقتصادی و سیاسی جهان را تحت‌تاثیر قرار داده است درخصوص اظهارات دونالد ترامپ و اخذ سیاست‌های بعضاً غیرمنطقی آن است. بعد از دستور ممنوعیت ورود اتباع 7 کشور به آمریکا در هفته گذشته، رئیس‌جمهوری آمریکا طی روزهای اخیر اظهارات عجیبی درخصوص ایران و برجام داشته است، گفته‌هایی که می‌تواند نگرانی از بقای برجام را در پی داشته باشد. برهمین اساس به نظر می‌رسد حجم عظیمی از نگرانی روز گذشته سهامداران مربوط به این موضوع بوده است. با تو جه به اینکه بازار سهام در سه‌ماه پایانی سال و با خوش‌بینی به اجرایی‌شدن برجام توانست روند صعودی را در پیش گیرد، به ‌نظر می‌رسد اکنون هرگونه نقض این عهدنامه می‌تواند بر فعالیت شرکت‌ها اثر‌گذار باشد. از سوی دیگر موضوع دومی که می‌تواند این نگرانی را تشدید کند درخصوص ورود سرمایه‌گذار خارجی است. بسیاری از کارشناسان معتقدند یکی از مواردی که می‌تواند منجر به ورود پول‌های تازه به کشور شود، فعالیت سرمایه‌گذاران خارجی در بازارهای ایران است. در این شرایط این امکان وجود دارد بسیاری از شرکت‌هایی که تاکنون مایل به سرمایه‌گذاری در ایران بوده‌اند به دلیل همکاری‌های مشترک با طرف‌های آمریکایی برای حضور در اقتصاد ایران دچار شک و تردید شوند.
نگرانی صنایع بورسی
روز گذشته اثر این نگرانی‌ها در گروه‌های مختلف بورسی به‌خوبی مشخص بود. به‌عنوان مثال گروه خودرو که زمانی به‌عنوان صنعت لیدر پسابرجام معروف بود، دیروز با افت 9/ 0 درصدی شاخص مواجه شد. تححلیلگران معتقد‌ند، به دلیل اینکه رشد این صنعت در گذشته عمدتاً تحت‌تاثیر خبرهای قرارداد شرکت‌های بزرگ خارجی با طرف‌های ایرانی بوده است، این نگرانی میان سهامداران به وجود آمده که با لغو برخی تحریم‌ها شرکت‌های مذکور حاضر به فعالیت در ایران نباشند. برهمین اساس، «خساپا» که هفته گذشته رشد‌های خوبی را تحت‌تاثیر خبر ورود هیئت‌ فرانسوی به ایران تجربه کرد، دو روز گذشته و تحت فشار فروش سهامداران حقیقی با افت حدود 5/1درصدیی به کار خود پایان داد. در همین زمینه نماد «خودرو» نیز که هفته‌های پیش خبر قرارداد با شرکت بنز را داشت، با افت حدود 3/ 0درصدی همراه شد. اما این نگرانی تنها در گروه خودرو نبود، سرایت فضای نگرانی از اظهارات ترامپ در گروه حمل‌ونقل به‌خوبی قابل مشاهده بود. روز گذشته از 10نماد فعال در این صنعت تنها 2 نماد مثبت و 8 نماد دیگر با افت مواجه شدند. شاخص این صنعت افت روزانه حدود 5/ 0 درصد را تجربه کرد. اوایل تابستان سال گذشته بود که خبرر رفع تحریم‌های بخش حمل و نقل باعث شد این صنعت رشدهای مطلوبی را به خود ببیند. حال این نگرانی به‌وجود آمده است که حجم صادرات و واردات کشور و قرارداد با شرکت‌های بین‌المللی تحت‌تاثیر اظهارات مقامات آمریکایی قرار گیرد. با این وجود مقامات ارشد شرکت‌های ایرانی هرگونه نگرانی در این زمینه را رد می‌کنند. آنها بیان می‌کنند به علت اینکه تمام قراردادهای خارجی با کشور‌های آسیای میانه و اروپاست هیچ خطری این شرکت‌ها را تهدید نمی‌کند.
 
بورس تهران و دو نوع ارتباط
سعید شکوری، مدیر عامل شرکت مشاروه سرمایه متین نیز در این‌باره به آفتاب‌اقتصادی گفت : ارتباط بین بورس‌ها را می‌توان به ۲ نوع مستقیم و غیرمستقیم تقسیم کرد. وی با اشاره به اینکه ارتباط بین بورس ایران با بورس‌های بین‌المللی تاکنون بیشتر دارای شکلی غیرمستقیم بوده است، بیان کرد: با آغاز روند ریزشی در بورس‌های خارجی، پرتفوگردان‌های بین‌المللی به‌طور معمول اقدام به فروش دارایی‌هایی می‌کنند که با در نظر گرفتن ارزش ذاتی، ریزش کمتری نسبت به سایر سهام داشته و همچنان ارزش خود را بالای ارزش ذاتی نگه داشته‌اند. وی با اشاره به اینکه سرمایه‌گذاران خارجی و پرتفوگردانان بین‌المللی به‌طور مستقیم در شرکت‌های حاضر در بورس ایران سهامدار نیستند، گفت: از این‌رو سهام شرکت‌های حاضر در بورس اوراق بهادار تهران جزو کاندیداهای فروش از سوی سرمایه‌گذاران و پرتفوگردانان خارجی قرار نگرفته و در نتیجه ایزوله بودن بورس تهران، آن را در برابر تاثیر مستقیم ریزش بورس‌های بین‌المللی محافظت می‌کند. این فعال بازار سرمایه تاثیر برخی جوسازی‌های اخیر آمریکا بر بورس را بعید ندانست و گفت: وقتی می‌توان چنین تاثیر را کاهش داد که تاثیر عامل روانی را کاهش دهیم.
واقعیت‌های موجود در اقتصاد
 در این‌باره فردین آقابزرگی، مدیرعامل کارگزاری بانک آینده نیز گفت: درحال‌حاضر عمده مسائل تاثیرگذار در فضای بورس، تصمیمات اقتصادی داخلی تصمیم‌گیران اعم از مجلس، دولت، وزارتخانه‌ها و سایر نهادها است به‌طوری که ثبات در تصمیم‌گیری‌ها بسیار با اهمیت بوده و می‌تواند باعث کاهش ریسک شود. وی با ذکر مثالی ادامه داد: به‌طور مثال اگر در ابتدای سال تصمیماتی مبنی بر خوراک ۸ سنتی اتخاذ شد و اکثر شرکت‌های پتروشیمی بودجه خود را براساس آن پیش‌بینی کردند، با تبدیل‌شدن نرخ خوراک به ۱۳ سنت ریسک سهامداران افزایش پیدا کرده و سهامداران را با ثبات نداشتن در تصمیم‌گیری‌ها مواجه می‌کند، زیرا سرمایه ترسو بوده و از ریسک فرار می‌کند. آقابزرگی در ادامه با اشاره به اینکه واکنش فعلی بورس نشان می‌دهد مذاکرات هسته‌ای و مسائل خارجی کمتر از ۲۰ درصد در بورس تاثیرگذار است، گفت: بورس تهران بیشتر متاثر از تصمیمات داخلی و اقتصادی است، به‌طوری که ۷ صنعت پالایشگاهی، پتروشیمی، فولادی، مخابراتی، بانکی، بیمه‌ای و خودرویی حدود ۷۵ درصد ارزش بازار سرمایه را تشکیل می‌دهند که تک‌تک این صنایع تحت‌تاثیر تصمیمات دولت هستند. این کارگزار بورس به ابهامات موجود در بازار سرمایه اشاره کرد و تصریح کرد: نرخ سود سپرده بانکی، افزایش قیمت حامل‌های انرژی، تعرفه خودرو، تعیین نرخ خوراک شرکت‌های پتروشیمی و ابهامات پالایشگاه‌ها از ابهاماتی است که موجب روند رکودی بورس شده است.
وی با اشاره به اینکه مذاکرات هسته‌ای باوجود موفقیت‌آمیز بودن در بورس تاثیرگذار نبوده، بیان کرد: به‌طور عمده رفتار بورس به ملاحظاتی که دولت به عنوان بزرگ‌ترین بنگاه اقتصادی کشور درباره این بازار داشته است برمی‌گردد، بنابراین تصمیماتی که در این بنگاه اتخاذ می‌شود به‌طور مستقیم شرکت‌ها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. آقابزرگی با بیان اینکه بورس تهران در شرایط فعلی واقعیت‌های موجود در اقتصاد را نمایش می‌دهد، تاکید کرد: اگر در شرایط فعلی کسی انتظار دارد بورس به روند حرکتی ۵ سال گذشته برگردد و بازدهی ۲۰۰ درصدی را نصیب سهامداران کند، اشتباه کرده است زیرا بازار سرمایه در حال حرکت به جایگاه تخصصی و
فراگیر بودن خود است.