• پنجشنبه، 5 اردیبهشت 1398
  • Thursday 25 April 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد بین‌الملل  -  شماره خبر: 448  -  16 بهمن 1395 ساعت 19:56

تاثیر اظهارات و اقدامات جنجالی ترامپ:

ترامپ به اقتصاد آمریکا حمله می‌کند!
آفتاب اقتصادی- چهره جنجالی دونالد ترامپ، چه در زمان مبارزات انتخاباتی، چه پس از آن و چه اکنون که در مقام ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا قرار گرفته است، بر کسی پوشیده نیست. سخنان و اقدامات نسنجیده وی، موجب واکنش‌ها و اعتراضات مجامع بین‌المللی شده است. فرمان اخیر او مبنی بر منع ورود اتباع برخی کشورهای مسلمان، از جمله ایران نیز توسط بسیاری از فعالان و کارشناسان سیاسی و اقتصادی در نقاط مختلف جهان، محکوم شده است. چرا که به اعتقاد بسیاری از آنها، اجرایی‌شدن این فرمان می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. این اقدام می‌تواند به اقتصاد آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان آسیب‌های جدی وارد کند. این همه درحالی است که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، فرمان اجرای دونالد ترامپ را اقدامی‌کور دانست و گفت: کشورهایی که تلاش می‌کنند تا مرزهای خود را کنترل کنند، نمی‌توانند تدابیری را اتخاذ کنند که بر مبنای تبعیض دینی و نژادی است.
برخی اقتصاد‌دانان معتقدند که در پی‌فرمان ترامپ، احتمال جنگ‌های تجاری و حتی نظامی‌نیز وجود دارد. استاد اقتصاد دانشگاه اموری آتلانتای آمریکا معتقد است، این تصمیمات در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به کاهش قابل‌توجه تجارت جهانی و بروز جنگ‌های تجاری و درگیری‌های نظامی‌منجر می‌شود. اسفندیار معصومی‌
بر این باور است که آثار اقدامات ترامپ به‌لحاظ اقتصادی و امنیتی برای ایران و جهان عرب مناسب نخواهد بود و این وضعیت را برای جهان بدتر دانست.
معصومی‌گفت: احساس من این است که آنهایی که از طرف ایران توافق هسته‌ای را مورد مذاکره قرار دادند، در ذهن خود بیشترین منافع را برای کشورشان مدنظر داشتند. اما اگر دونالد ترامپ این توافق را به‌صورت یک‌طرفه لغو کند، این در درازمدت احتمالاً بدترین نتیجه برای ایران نخواهد بود، به‌خصوص اگر این کشور بتواند مبادلات تجاری خود با سایر کشورها را حفظ کند و گسترش دهد. جامعه باید راه‌هایی بیابد تا اذهان و سرمایه‌گذاران و دانشمندان و مردم خود را با کسب‌وکارهای بزرگ تجاری و دیگر ایده‌ها منطبق‌تر سازد.

صدمه به اقتصاد کشورهای در حال توسعه
وی درباره پیامدهای اقتصادی این تصمیم گفت: در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، تجارت جهانی شاید به میزان قابل‌توجهی کاهش یابد و جنگ‌های تجاری و همچنین درگیری‌های نظامی‌پیش آید، این واقعاً برای کشورهای در حال توسعه که در حال توسعه اقتصادی هستند و دارای تکنولوژی‌های جدید و نیروی کار بهتر هستند، واقعاً بد خواهد بود. این اتفاق برای ایران هم خوب نخواهد بود، چه از نظر اقتصادی و چه از نظر مسائل امنیتی.

ایران هدف دولت جدید آمریکا است
معصومی‌ادامه داد: متاسفانه ایران هدف دولت جدید آمریکا قرار دارد، این کاملاً هشداردهنده است. مشخص نیست که روس‌ها چه خواهند کرد. متاسفانه، مشخص نیست که آیا ما به یک دنیای قطبی‌شده با یک روسیه قوی باز خواهیم گشت یا اینکه روسیه و آمریکا موافقتنامه‌ای از نوع توافق یالتا منعقد خواهند کرد تا دنیا را بین خود تقسیم کنند.
در هر کدام از این دو فرض، سرنوشت کشورهای کمتر قدرتمند چندان مشخص و امیدوار‌کننده نیست. هر کشوری باید راه‌هایی را برای ورود به اتحادها بیابد و هدف قرارگرفتن خود را پرهزینه‌تر سازد. ایران اخیراً در این زمینه خیلی خوب عمل کرده است، اما برای در تعامل بودن و نبودن با اهداف و کشورهای دیگر کار ظریفی پیش‌رو خواهد داشت.

نفت، دیگر طلای سیاه نخواهد بود
معصومی‌درباره آثار این اقدامات بر نفت اظهار کرد: تقاضا برای نفت با توجه به افزایش قابل‌توجه ظرفیت تولید، به‌ویژه پس از پیدایش شیوه‌های جدید اکتشاف نفت در کانادا و آمریکا، روند رو به رشد خود را ادامه نخواهد داد. این مسئله موجب خواهد شد تا کشورهای خاورمیانه بیشتر در برابر غرب و روسیه باشند و شاید برای چین ارزشمندتر شوند. نفت قرار نیست دیگر مانند گذشته «طلای سیاه» باشد.
به‌دلیل نحوه کار چاه‌های نفتی جدید، تولید کنندگان استفاده از تکنولوژی‌های جدید برای تولید نفت، عامل اصلی ایجاد تغییرات در بازار خواهند بود. به‌خلاف چاه‌های نفتی قدیمی، چاه‌های نفت شیل به‌محض سرمایه‌گذاری و حفر بلافاصله منجر به تولید نفت می‌شوند. هر زمانی که قیمت‌ها زیاد شود و مالکان این چاه‌ها اراده کنند، می‌توان از آنها نفت تولید کرد. این در درازمدت مانع افزایش قیمت نفت می‌شود.

نفت  ایران باید فرآوری شود
نفت در ایران و جاهای دیگر باید برای تولید فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی‌و غیره مورد استفاده قرار گیرد، نه اینکه مثل الان دور ریخته شود. برای مدتی طولانی، سوئیسی‌ها کاری کرده‌اند که کشورشان را به هدفی بسیار غیرجذاب برای حملات دیگر کشورهای مهاجم در اروپا تبدیل کرده‌اند. این کشور خود را از همه جنگ‌ها کنار کشید و پیشرفت کرد. رهبران ایران در قبال مردم این کشور متعهدند تا در هر تصمیمی‌که می‌گیرند و هر سیاستی که اتخاذ می‌کنند، از چنین استراتژیی پیروی کنند.

وخیم شدن موقعیت اقتصادی
در جهان عرب
من انتظار دارم، وضعیت در جهان عرب خیلی بدتر شود. با فرض اینکه این اتفاق رخ دهد، ایران باید راهی بیابد تا بسیار قوی شود و با تقویت مرزها و بنیه دفاعی خود از این فاجعه دور بماند. در صورتی که چنین استراتژی‌ای اتخاذ نشود، توسعه اقتصادی امکان پذیر نخواهد بود.

محدودشدن توانایی شرکت‌های آلمانی
اتحادیه سفرهای تجاری آلمان هشدار داد که دستور رئیس‌جمهور جدید آمریکا در خصوص ممنوعیت سفر اتباع چند کشور مسلمان به این کشور، موجب محدودشدن توانایی شرکت‌های آلمانی برای اعزام کارمندانشان به خارج از کشور خواهد شد.
دیرک گردوم، رئیس اتحادیه سفرهای تجاری آلمان (وی دی آر) در بیانیه‌ای اعلام کرد: دستور اخیر رئیس‌جمهور آمریکا، نه تنها پویایی شرکت‌های آلمانی را محدود می‌کند، بلکه آسیبی جدی بر تصویر آمریکا و ارزش بنیادین آزادی در این کشور وارد می‌کند.
وی دی آر که نمایندگی بیش از ۵۵۰ شرکت را بر عهده دارد، گفته است که انتظار دارد، این ممنوعیت به شرکت‌های بزرگ و متوسطی که کارمندانی از اتباع هفت کشور از جمله ایران دارند آسیب بزند.

ایجاد عدم قطعیت
برای شرکت‌های آلمانی
شرکت نرم افزاری «اس‌ای‌پی‌اس‌ای» آلمان، که بزرگ‌ترین شرکت فناوری اروپا محسوب می‌شود، پیشتر از اقدام ترامپ انتقاد کرده بود.
اتاق بازرگانی «دی‌ای اچ‌کی» آلمان هم هشدار داده که ممنوعیت سفر به آمریکا موجب ایجاد عدم قطعیت برای بسیاری از شرکت‌های آلمانی شده است. مارتین وانسلبن، مدیر اتاق بازرگانی آلمان در این باره گفت: هنوز مشخص نیست که تاثیر این دستور چقدر عمده خواهد بود.

دومین حمله ترامپ به اقتصاد آسیا
ترامپ روابط تجاری آمریکا با ژاپن را دوطرفه نمی‌داند و در اظهارات صریح و هشدارگونه از 'شینزو آبه نخست وزیر' خواسته است تا صنایع ژاپنی به‌ویژه خودروسازان فعال در آمریکا، با اشتغال برای آمریکایی‌ها سهم حضور خود در آمریکا و اقتصاد این کشور را بپردازند. اقدامی‌که پس ازلغو «تی‌پی‌پی» یا پیمان تجارت ترانس پاسفیک ، دومین حمله ترامپ به اقتصاد آسیا محسوب می‌شود.

چه بر سر خودروسازان ژاپنی در آمریکا می‌آید؟
موضوع فعالیت خودروسازان ژاپنی در آمریکا برای ترامپ و دولت وی بسیار حائز اهمیت است. ترامپ هشدار داد که خودروسازان ژاپنی فعال در آمریکا باید با ایده وی در مورد اشتغال همکاری کنند. این درحالی است که آبه در پاسخ به ترامپ متذکر شد که صنایع ژاپنی فعال در آمریکا تاکنون عامل ایجاد ۱.۵ میلیون شغل برای آمریکایی‌ها بوده‌اند.
وی تصریح کرد: تجار ژاپنی در آمریکا، نه تنها عامل ایجاد کسب‌وکار برای آمریکایی‌ها، بلکه سبب سرمایه‌گذاری در این کشور بوده‌اند  'شینزو آبه' که کشورش به‌عنوان متحد استراتژیک آمریکا در آسیا محسوب می‌شود، قرار است نخستین سفر خود به این کشور در دوره ترامپ را انجام دهد. گفت‌وگو در مورد صنایع خودروسازی ژاپن در آمریکا یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوی دوطرف برای توسعه روابط اقتصادی- تجاری دوجانبه اعلام شده است.

پیامدهای لغو پیمان «تی پی پی»
در روزهای قبل، ترامپ در اولین فرمان دولتی‌اش، عضویت آمریکا در پیمان «تی پی پی» را که توسط باراک اوباما، شینزو آبه و رهبران ۱۰ کشور دیگر حاشیه اقیانوس آرام امضا شده بود، لغو کرد. این کناره‌گیری با واکنش منفی بسیاری از رهبران این کشورها و ازجمله ژاپنی‌ها روبه‌رو شد. آنها اعلام کردند که به دنبال اجرای این پیمان بدون حضور آمریکا هستند.
تارنمای خبری آسیا ویژن نیز، به‌طور تلویحی از ارائه نوعی تضمین ژاپنی‌ها به آمریکایی‌ها خبر داد و نوشت: ژاپنی‌ها نیاز به ارائه طرحی دارند که نشان دهند، صنایع آنها به‌ویژه خودروسازی، حتماً برای آمریکایی‌ها شغل ایجاد می‌کنند. این دیپلمات تاکید کرد که ترامپ فقط به 'عدد و رقم توجه دارد' و از نظر او 'همه چیز باید به ایجاد شغل' منتهی شود.

احتمال تعرفه‌های سنگین آمریکا
بر واردات خودرو
در روزهای اخیر، برخی شبکه‌های خبری در آسیا از احتمال اعلام قریب‌الوقوع تعرفه‌های جدید و سنگین آمریکا برواردات خودرو به این کشور خبر دادند. آنها همچنین با توجه به عملکرد رئیس‌جمهوری جدید آمریکا، احتمال بستن بازار خودروی ژاپنی در آمریکا را درصورت عدم همراهی صنایع ژاپنی، بعید نمی‌دانند. موضوعی که البته از سوی ژاپنی‌ها رد شده است.
در طول سه دهه اخیر، خودروسازان ژاپنی همواره خودروهای نسبتاً بزرگ مانند انواع مینی‌ون‌ها و کامیون‌ها را برای مشتریان آمریکایی خود تولید کرده اند؛ این درحالی است که خودروهای آمریکایی در این مدت نتوانسته‌اند، به همان میزان در بازارهای ژاپن راه پیدا کنند.

شرکت 'تویوتا' هدف حملات ترامپ
براساس یک برآورد در بازار خودروی ژاپن، فقط هفت درصد از خودروهای سواری به خودروهای خارجی اختصاص دارد. این درحالی است که تمام مدل‌های مختلف خوردوهای آمریکایی کمتر از ۰.۳ درصد بازارژاپن را در سال گذشته به خود جذب کردند. شرکت خودروسازی 'تویوتا' یکی از صنایع مهم خودروسازی ژاپن است که هدف حملات آتشین ترامپ قرار گرفته است.
به گزارش نشریه فورچون، یکی از مسئولان این شرکت برتر خودروسازی ژاپنی اعلام کرد که در پنج سال آینده، ۱۰ میلیارد دلار در آمریکا سرمایه‌گذاری می‌کند که این رقم برابر با پنج سال گذشته است. براساس گزارش تویوتا، این شرکت خودروسازی ژاپنی تا دسامبر ۲۰۱۵ برای قریب به ۴۰ هزار نفر کارگر آمریکایی به‌طور مستقیم و برای بیش از ۲۰۰ هزار نفر به‌عنوان توزیع‌کننده و دلال به‌طور غیرمستقیم شغل ایجاد کرده است.

صنایع ژاپنی، عامل اشتغال آمریکایی‌ها
طبق این گزارش، صنایع ژاپنی عامل اشتغال و جذب نیروی بیش از ۸۳۵ هزار آمریکایی بوده‌اند  البته از نظر آمریکایی‌ها ، توکیو عامل بیش از ۶۰ درصد کسری تجاری آمریکایی‌ها طی دو دهه ۱۹۸۰-۱۹۹۰ شناخته می‌شوند که این رقم اکنون به ۱۰ درصد کاهش یافته است و به همین دلیل هدف انتقاد آنها قرار گرفته‌اند.

افزایش خط تولید شرکت تویوتا در آمریکا
چهار شرکت خودروسازی هوندا، تویوتا، مزدا و نیسان در دهه‌های گذشته، بازارهای آمریکا را هدف تولیدات خود قرار داده‌اند  برخی اقتصاددانان آمریکایی پیش‌تر گفته بودند، در صورتی که صنایع خودروسازی آمریکا ظرفیت‌های تولید خود را به شمال آمریکا منتقل کنند ، سبب اشتغالزایی بیشتر در صنایع مختلف آمریکا می‌شوند.
در واقع، پس از اعمال فشار دولت جدید آمریکا، شرکت تویوتا چند روز قبل از سفر نخست وزیر ژاپن به آمریکا اعلام کرد که این شرکت تا پاییز ۲۰۱۹ با استخدام ۴۰۰کارگر جدید، خط تولید خود در ایالت ایندیانای آمریکا را به ۴۰ هزار دستگاه در سال افزایش خواهد داد. این شرکت همچنین از دیگر طرح‌های توسعه خود در دیگر ایالت‌های آمریکا خبر داده است.
از‌ سوی دیگر، مشاور سابق بانک جهانی گفت که این اقدام اجرایی و شیوه انتشار آن بدون مشورت با کارشناسان یا نهادهای دولتی مسئول اجرایی، هشدار دهنده است. اگر این اتفاق امروز علیه این کشورها رخ می‌دهد، ممکن است فردا برای کشورهای دیگر به دلایل دیگر رخ دهد. هرکسی که قصد سرمایه گذاری در آمریکا را دارد، احتمالا به این مسئله فکر خواهد کرد که آیا سرمایه اش در آمریکا امنیت خواهد داشت یا خیر.

آمریکا سرمایه گذاری‌های خارجی را
از دست می‌دهد
نادره شاملو افزود: هر سیاست یا تغییر سیاستی دارای هزینه‌ها و منافع اقتصادی است. آنچه آمریکا را منحصر به فرد کرده، جریان آزاد نیروی انسانی و سرمایه و حاکمیت قانون است. جایی که مردم احساس امنیت نکنند، یا احساس کنند شهروند درجه دوم هستند، احتمالا پول یا استعدادشان را به آنجا نخواهند برد. امروز کشورهای زیادی هستند که مشتاق جذب این استعدادها و سرمایه‌ها هستند.
در مورد تاثیر این تصمیم بر ایران باید گفت: سهولت نسبی رفت‌و‌آمد ایرانی‌ها و آمریکایی‌ها به کشورهای یکدیگر که پس از برجام ایجاد شده بود را تحت تاثیر منفی قرار می‌دهد. کسانی مثل دانشجویان، دانشگاهی‌ها و تجار ایرانی از این تصمیم تاثیر می‌پذیرند. مسلما این تصمیم بر جریان طبیعی رفت و آمدهای تجاری تاثیر منفی می‌گذارد.  شاهد رشد فزاینده ای از علاقه‌مندی در میان آمریکایی‌ها برای سفر به ایران هستیم. دولت ایران ممکن است در واکنش به دستور اجرایی ترامپ، اجازه ندهد شهروندان آمریکایی از این کشور دیدار کنند. این مسئله بر اقتصاد ایران تاثیر می‌گذارد. من برخی آژانس‌های مسافرتی را می‌شناسم که برای سفر به ایران برنامه‌ریزی کرده اند. آن‌ها نگرانند که ایران واکنش نشان دهد.
وی ادامه داد: به نظر می‌رسد که هرچند بازارهای آمریکا احتمالا در کوتاه مدت عمدتا به دلیل کاهش مالیات‌های شخصی و شرکتی و کاهش مقرراتی که عمل به آنها برای شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی پرهزینه است، عملکرد بهتری خواهند داشت؛ اما این احساس نیز وجود دارد که این انتفاع فقط  یک بار اتفاق خواهد افتاد و در درازمدت پایدار نخواهد بود و حتی ممکن است از بین برود. به طور طبیعی زمانی که بزرگترین اقتصاد جهان رشد می‌کند، تاثیراتی نیز بر بقیه دنیا خواهد داشت. رشد اقتصاد جهانی به رشد قیمت نفت کمک می‌کند و لذا برای اقتصاد ایران خوشایند است.

برخی اقتصاد‌دانان معتقدند که در پی‌فرمان ترامپ، احتمال جنگ‌های تجاری و حتی نظامی‌نیز وجود دارد. استاد اقتصاد دانشگاه اموری آتلانتای آمریکا معتقد است، این تصمیمات در کوتاه‌مدت و میان‌مدت به کاهش قابل‌توجه تجارت جهانی و بروز جنگ‌های تجاری و درگیری‌های نظامی‌منجر می‌شود

در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، تجارت جهانی شاید به میزان قابل‌توجهی کاهش یابد و جنگ‌های تجاری و همچنین درگیری‌های نظامی‌پیش آید، این واقعاً برای کشورهای در حال توسعه که در حال توسعه اقتصادی هستند و دارای تکنولوژی‌های جدید و نیروی کار بهتر هستند، واقعاً بد خواهد بود