• پنجشنبه، 6 تیر 1398
  • Thursday 27 June 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / انرژی / گفتگو  -  شماره خبر: 446  -  16 بهمن 1395 ساعت 19:28

اعضای انجمن سازندگان تجهیزات نفت ایران در گفت‌وگو با آفتاب اقتصادی:

دلالی در فروش تجهیزات صنعت نفت بیداد می‌کند
آفتاب آقتصادی-هیرش سعیدیان: پس از برجام انتظار غالب این بوده (و هست) که پروژه‌های بیشتر با استفاده از تجهیزات تولید شده داخلی رونق بگیرد.
در این بین اما دلالی و رانت در بخشی از اقتصاد ما نیست که اثر انگشت پررنگ خود را بر جای نگذاشته باشد و طبیعی است که حوزه مهمی چون نفت نیز مالامال از چنین اشخاص و افراد غیر مولدی باشد. بابک زنجانی‌ها اگر از صحنه نفتی کشور کنار رفته‌اند، هزاران دلال ناشناس در این وادی به بلای جان تولیدکنندگان داخلی تبدیل شده‌اند این روزنامه در این‌باره به سراغ اعضای فعلی و سابق انجمن تولیدکنندگان تجهیزات صنعت نفت ایران رفته است تا با آنها گفت‌وگو کند.
چینی‌سازهای کم‌کیفیت
عبدالرضا حمیدی عضو انجمن سازندگان صنعت در این‌باره به آفتاب اقتصادی گفت: بحث سیستم جامع که 4 تا 5 سال بیشتر است که مطرح است، متاسفانه هنوز هم به سرانجامی نرسیده است.
دوستان مسئول از شرکت‌های صاحب صلاحیت مدارک مثبته را جمع آوری کرده‌اند که از این پس خریدها بر اساس اولویت کالای با کیفیت داخلی مدیریت شود. اساس این طرح بر این موضوع است که پالایشگاه‌ها و واحدهای عمل‌کننده صنعت نفت و پتروشیمی خریدهای خود را بر اساس یک سیستم جامع خرید با اولویت کالای ایرانی تنظیم و مدیریت کنند. این سیستم با هدف حذف دلالی، حمایت از تولید داخلی و ممانعت از ورود کالای‌های کم کیفیت مانند چینی‌سازها با وجود مشابه خارجی ایده‌پردازی شد. انجمن سازندگان صنعت نفت نیز به عنوان نهاد حامی تولیدکنندگان صنعت نفت پیگیر اجرایی‌شدن این موضوع است ظاهراً تمام کارهای این موضوع نیز انجام شده است و منتظر ابلاغ است که عدم اجرایی‌شدن و ابلاغش تا این لحظه برای ما نیز جای سوال دارد. سامانه وندور (موتور جستجوگر منابع کالای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیرو جمهوری اسلامی ایران) نیز از سال قبل تا کنون تکمیل است اما نمی‌دانیم دلیلش چیست که ابلاغ نمی‌شود، چنین طرح خوب و تولید محوری باید در اولویت قرار بگیرد. این عضو انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران در ادامه به آفتاب اقتصادی گفت: تامین‌کنندگان را
گروه‌های مختلفی تشکیل می‌دهند، عده‌ای چون ما اعضای انجمن تولیدکننده داخلی هستند، عده‌ای وارد کننده هستند، عده‌ای نیز دلالان و واسطه‌ها هستند که معمولاً تنها نقش واسطه‌گری کالاهای بعضاً کم کیفیت خارجی را ایفا می‌کنند. این واسطه‌ها معمولا باررا به صورت FOB مثلاً از بندر شانگهای چین
 می‌خرند و به پالایشگاه‌ها می‌دهند، متاسفانه در این فرآیند دلال‌محور و واسطه دوست برخی مسائل و اتفاقاتی رخ می‌دهد که بازگویش دور از شان
رسانه و کلام است. وی در ادامه افزود، جای تاسف است که دوستان در قسمت‌های مربوطه در وزارت نفت تا این حد برای اجرای یک دستور العمل ساده اهمال می‌کنند.
جلسه‌ای که برگزار نشد
حمیدی در پاسخ به سوال خبرنگار آفتاب اقتصادی مبنی بر اینکه آیا مسئولین مربوطه تا کنون جلسه‌ای گذاشته‌اند تا این تاخیر در ابلاغ را توضیح دهند و زمان‌بندی مشخصی برای ابلاغ به شما اعلام کنند، اظهار کرد: خیر! تاکنون دوستان مدارک مربوطه را جمع کرده‌اند و دیگر هیچ کسی حق ندارد از غیره خرید کنند. وی در ادامه با ابراز تاسف گفت که از باب مثال عرض می‌کنم که به فرض ما با 30 سال سابقه تولید و با تمام سختی‌ها و مشقات تولید در کشور ما که بر همان روشن است در مناقصه‌ای شرکت می‌کنیم که از 12 نفر متقاضی جمع‌شده دور میز 11 نفر دلال و واسطه هستند. آن یک نفر تولیدکننده نیز به لحاظ قیمتی باید با دلالی که نه مالیات می‌دهد، نه عوارض و هزینه‌ای از بابت تولید متحمل می‌شود و نه هزینه سربار، حقوق و دستمزد، هزینه بیمه، هزینه تحقیق و پژوهش و ده‌ها هزینه دیگر را تحمل می‌کند، رقابت کند. آن هم شخصی که تنها واردکننده بعضاً کالاهای چینی و یا ناشناخته است. حمیدی در ادامه گفت: واسطه‌های موفق به فروش به پالایشگاه‌ها می‌شوند که حتی دفتر و آدرس مشخصی نیز نداشته‌اند. وی در پاسخ به ابلاغیه عدم خرید کالای خارجی با مشابه خارجی تصریح کرد: این ابلاغیه وجود دارد اما متاسفانه رعایت نمی‌شود، ما به عنوان تولیدکننده در سال‌جاری قیمت‌های خود را تا حداقل قیمت کاهش داده‌ایم. حمیدی در ادامه با با اشاره به بهره‌های سنگین بانکی و جرایم سنگین بیمه‌ای گفت این نرخ‌های بالای تحمیل شده بر تولید کننده تجهیزات صنعت نفت طبیعی است که بر قیمت‌های تمام شده تاثیر بگذارد. اگر سیاست‌های حمایتی در عالم واقع اجرا شود و تولیدکننده بتواند قرارداد چند ساله با پیمانکار ببندد و بتواند مبانی تولید خود را تقویت کند و با تسهیلات ارزان‌قیمت موفق به اجرای اتوماسیون تولید شود. عضو هیئت مدیره انجمن سازندگان صنعت نفت کشور در ادامه گفت‌وگوی خود با آفتاب اقتصادی گفت که سیاست شرکت‌های چینی بر مبنای دامپینگ بنا شده است و طبیعی است در مقابله با چنین رقبای که با تکیه بر دلالانشان در ایران فعالیت می‌کنند، تولیدکننده‌ای ایرانی نیازمند حمایت بیشتری از سوی وزارت نفت است. این تولید کننده کاتالیست در ادامه افزود: برخی شرکت‌های که در دوران تحریم حتی حاضر نبودند که یک سمپل کاتالیست را به ما بدهند اکنون همگی در ایران هستند و نمایندگی زده‌اند و دنبال رسوخ در بدنه نفت هستند.  عبدالرضا حمیدی در ادامه در پاسخ این سوال که جواب وی به برخی شبهات همچون کیفیت کم کالای داخلی و حضور شبه‌دولتی‌های ناکارامد در امر تولید تجهیزات داخلی چیست به آفتاب اقتصادی گفت: بگذارید از شرکت خودم که اشراف بیشتری به آن دارم مثالی عینی بیاورم، ما مجموعه‌ای کوچکی هستیم که بالفرض در قمست لابراتوارمان 7 نفر از نخبگان کشوری «بسیار الیت» را با درجه دکتری و مهندسی رشته‌های تخصصی که عالی‌ترین رتبه‌ها را در بهترین دانشگاهها اخذ کرده‌اند جذب کرده‌ایم تا تنها به کار پژوهش و توسعه فناوری اهتمام ورزند، پژوهشی که ممکن است هزینه بسیاری را به ما تحمیل کند و در تمام دنیا چنین فعالیت‌های پژوهشی از حمایت‌های ویژه برخوردار می‌شود. علاوه بر این ما از مشاوران بسیار قوی برخوردار هستیم. این نحوه کار است که یک تولیدکننده داخلی برای رقابت باید به ان سو حرکت کند. در مورد شبه‌دولتی‌ها نیز باید بگویم که متاسفانه ما علاوه بر مقابله با دلالان و واسطه‌ها و رقبای ارزان‌قیمت چینی باید با خصولتی‌های برخوردار از حمایت‌های ویژه نیز رقابت کنیم. رقابتی که به سختی می‌توان برای آن صفت عادلانه قائل شد.
  فعالیت دلالان تماین تجهیزات نفتی
 در این‌باره همچنین رئیس پیشین هیئت مدیره انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت (استصنا) ضمن انتقاد از عدم استقبال شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت از سیستم جامع و یکپارچه کالا و تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت اظهار کرد: تا زمانی که مصرف‌کننده‌ها از دلال‌ها خرید کنند فعالیت دلال‌ها در بازار ادامه خواهد داشت رضا پدیدار با اشاره به راه اندازی سیستم جامع و یکپارچه کالا و تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت، اذعان کرد: راه‌اندازی این سامانه به‌کار کارشناسی نیاز داشت و طراحی آن حدود دو سال و نیم طول کشید. فراخوان ثبت‌نام در این سامانه در چند مرحله اعلام شد تا کلیه تولیدکنندگان و سازندگان کالاهای صنعت نفت و شرکت‌های زیرمجموعه‌ وزارت نفت از جمله گاز، نفت، پتروشیمی و پالایش در این سامانه ثبت‌نام کنند.
1820 شرکت
وی در مورد شرکت‌هایی که در این سامانه ثبت‌نام کردند، گفت: ۱۴۰۴ شرکت در آخرین مرحله فراخوان این سامانه به عنوان شرکت سازنده ثبت نام کردند. همچنین ۴۰۰ شرکت در مرحله‌ تکمیل مدارک قرار داشتند که در فرصتی که به آنها داده شده بود که این زمان آخر مهرماه تعیین شده بود نتوانستند مدارک خود را کامل کنند به همین دلیل به آنها تا پایان دی‌ماه فرصت داده شد البته این فرصت همچنان ادامه دارد. با احتساب این شرکت ها، مجموع شرکت‌های سازنده کالای صنعت نفت ایران به حدود ۱۸۲۰ شرکت رسید.
پدیدار ادامه داد: در کنار این شرکت‌های سازنده، تعداد دیگری شرکت به عنوان شرکت تامین‌کننده کالا وجود دارد که این شرکت‌ها نماینده شرکت‌های خارجی تجهیزات نفت در ایران هستند.  به این شرکت‌ها که نمایندگی رسمی تجهیزات صنعت نفت را داشتند نیز فراخوان داده شد و آنها هم دراین سامانه ثبت‌نام کردند و در نتیجه تعداد شرکت‌های تولیدکننده و تامین‌کننده کالای صنعت نفت به حدود ۳۰۰۰ شرکت رسید.  
پدیدار با اشاره به بخشنامه وزیر مبنی بر اینکه "تمامی شرکت‌های تابعه وزارت نفت موظف هستند، تمام معاملات خود را از سامانه‌های موجود به سامانه جدید تامین کالای این وزارتخانه منتقل کنند و معاملات خود را صرفاً از طریق این سامانه انجام دهند"، تصریح کرد: طبق بخشنامه‌ای که از سوی وزیر نفت صادر شد همه خریداران و مصرف‌کنندگان صنعت نفت باید معاملات خود را از طریق سامانه مرکزی انجام می‌دادند. وزارت نفت بیش از ۱۳۵ شرکت تابع دارد که هر کدام از این شرکت‌ها نیز یک سامانه کالا به نام وندورلیست AVL دارند که وزارت نفت دستور داد شرکت‌های تابعه حق ندارند از سامانه خودشاان استفاده کنند و برای تامین تجهیزات خود باید به سامانه مرکزی مراجعه کنند. وی افزود: البته هنوز وزارت نفت نتوانسته است در شرکت‌های زیرمجموعه خود این الزام را ایجاد کند که این شرکت‌ها به جای مراجعه به سامانه خودشان، به سامانه مرکزی مراجعه کنند.
در واقع شرکت‌ها اگر نیاز به کالایی دارند باید به سامانه مرکزی مراجعه کنند و اگر این کالا در داخل ساخته می‌شود از شرکت‌های داخلی آن را تهیه کنند و چنانچه کالای مورد نظر توسط شرکت‌های داخلی ساخته نمی‌شود از نمایندگی شرکت‌های خارجی که در سامانه مذکور ثبت‌نام کرده‌اند کالا را تهیه کنند.
اراده‌ای که ایجاد نشده است
رئیس پیشین هیئت مدیره «استصنا» با تاکید بر این‌که هنوز اراده ملی در وزارت نفت برای استفاده سراسری از این سامانه ایجاد نشده است، اظهار کرد: در بدنه میانی و بدنه اجرایی وزارت نفت هنوز مقاومت وجود دارد و شرکت‌های زیرمجموعه سامانه خودشان را ترجیح می‌دهند. امیدواریم این مشکل در مدیریت جدید و توسط آقای بی‌طرف، معاون جدید وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری برطرف شود. پدیدار با اشاره به شناسایی ٢٢ هزار دلال نفتی در ایران ادامه داد: دلال‌ها خود به خود به وجود نمی‌آیند و مصرف‌کننده تعیین‌کننده حضور یا عدم حضور دلال‌ها در بازارها هستند. تا زمانی که مصرف‌کننده‌ها از دلال‌ها خرید کنند فعالیت دلال‌ها در بازار ادامه خواهد داشت. وزارت نفت باید شرکت‌های تابعه خود را توجیح کنند که به جای مراجعه به دلال‌ها سراغ تولیدکننده برود و اگر تولیدکننده داخلی توانایی ساخت کالای مذکور را نداشت سراغ شرکت‌هایی بروند که نماینده شرکت‌های خارجی در ایران هستند. پدیدار با بیان این‌که سه مولفه زمان، کیفیت و قیمت در محصولات داخلی مهم است، توضیح داد: اگر کالاهای داخلی این سه مولفه را نداشتند مصرف‌کنندگان حق دارند کالای خود را از خارج تهیه کنند اما اگر این سه مولفه مشکلی نداشت مصرف‌کننده حق ندارد کالای خود را از شرکت‌های خارجی خریداری کند.  بر اساس این گزارش، در اواسط آبان‌ماه سال‌جاری بود که محمدرضا مقدم، معاون سابق امور مهندسی و پژوهش وزارت نفت اعلام کرد از ٢۵ هزار اسمی که شرکت‌های نفتی به‌عنوان تامین‌کننده
تجهیزات ثبت کرده بودند، تنها سه هزار عنوان، وجود خارجی داشته است و بقیه، دلالان بی‌نام و نشان بودند. حمیدی عضو هیئت مدیره انجمن سازندگان نیز از آقای مقدم درخواست کرد تا اهتمام خود را معطوف به این موضوع نماید تا هرچه زودتر این موضوع سامان یابد.
حمیدی در پاسخ به سوال خبرنگار آفتاب اقتصادی مبنی بر اینکه آیا مسئولین مربوطه تا کنون جلسه‌ای گذاشته‌اند تا این تاخیر در ابلاغ را توضیح دهند و زمان‌بندی مشخصی برای ابلاغ به شما اعلام کنند، اظهار کرد: خیر! تاکنون دوستان مدارک مربوطه را جمع کرده‌اند و دیگر هیچ کسی حق ندارد از غیره خرید کنند. وی در ادامه با ابراز تاسف گفت که از باب مثال عرض می‌کنم که به فرض ما با 30 سال سابقه تولید و با تمام سختی‌ها و مشقات تولید در کشور ما که بر همان روشن است در مناقصه‌ای شرکت می‌کنیم که از 12 نفر متقاضی جمع‌شده دور میز 11 نفر دلال و واسطه هستند