• پنجشنبه، 5 اردیبهشت 1398
  • Thursday 25 April 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد بین‌الملل  -  شماره خبر: 426  -  15 بهمن 1395 ساعت 18:58

برگزیت همچنان بحث‌برانگیز است:

آیا بریتانیا به دوران طلایی امپراتوری خود بازخواهد گشت؟
آفتاب اقتصادی- الهام علائی: برگزیت یا خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا در ماه‌های اخیر با واکنش‌های متفاوتی از سوی جامعه بین‌الملل و بسیاری از کارشناسان اقتصادی مواجه شده است. بسیاری از اقتصاد‌دانان براین باورند که برگزیت، صدمات جبران‌ناپذیری به انگلستان وارد خواهد کرد. چندی پیش مدیر کل سازمان تجارت جهانی هشدار داد، در صورتی‌که انگلیس از اتحادیه اروپا خارج شود، قدرت رقابت تجاری این کشور تضعیف خواهد شد و تعداد مهاجرانی که از اتحادیه اروپا وارد انگلیس می‌شوند، به‌شدت کاهش خواهد یافت و بنابراین نیروی کار در بخش‌های ساخت‌وساز و خدمات با کمبود روبه‌رو خواهد شد.
همچنین پیش‌بینی می‌شود که سرمایه‌گذاری‌های خارجی در انگلیس افت کند و میلیون‌ها شغل از دست بروند و تولیدکنندگان جهانی، کارخانه‌های خود را به کشورهای کم‌هزینه‌تر اتحادیه اروپا منتقل کنند.

صندوق بین‌المللی پول نیز درباره پیامدهای منفی برگزیت هشدار داده و تاثیر منفی و بلندمدت آن را بر اقتصاد انگلیس یادآور شده است. این نهاد مالی هشدار داده بود که برگزیت می‌تواند معادل 100 میلیارد پوند هزینه به اقتصاد انگلیس تحمیل کند و همچنین می‌تواند سبب برهم‌خوردن و کاهش تجارت دوجانبه و نیز جریانات مالی و همگرایی در منطقه شود.
برخی نیز معتقدند که این اقدام می‌تواند منجر به احیای استقلال و قدرت سیاسی و اقتصادی بریتانیا در جهان شود. به گمان برخی از مردم انگلیس، اتحادیه اروپا به معنای قوانین دست‌وپا گیر، دیوان سالاری پیچیده، مهاجران ناخواسته و چند فرهنگی‌شدن و نیز تهدیدات امنیتی است. به باور آنها، مقررات اتحادیه اروپا صنعت فولاد انگلیس را به سوی نابودی می‌برد و رهایی از این مقررات، مشاغل بیشتری ایجاد می‌کند. آنها می‌گویند انگلیس با خروج از اتحادیه اروپا و برداشتن قیود و قوانین اروپایی، می‌تواند فرصت‌های تجاری بیشتری با سایر مناطق و کشورهای جهان داشته باشد و در صورت برگزیت، تجارت با کشورهای اتحادیه اروپا قطعاً ادامه خواهد داشت. موافقان برگزیت می‌گویند، در جریان تعاملات تجاری آزادانه با دنیا، دست‌کم 300 هزار فرصت شغلی در فاصله کوتاهی در انگلیس ایجاد خواهد شد.
برگزیت، غرب و اتحادیه اروپا را تضعیف می‌کند
از سوی دیگر، یک مقام ارشد ایتالیایی درباره درگرفتن یک «جنگ سرد اقتصادی» برسر برگزیت هشدار داد و اعلام کرد که این مسئله می‌تواند برای غرب ویرانگر باشد و قاره اروپا را ضعیف کند. ماریو گیرو، معاون وزیر امورخارجه ایتالیا می‌گوید: در شرایطی که اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا معتقدند، رای بریتانیا به برگزیت به معنی از دست دادن این اتحادیه است، در اتحادیه اروپا تندروهای بیشتری علیه بریتانیا وجود دارند.
گیرو در مصاحبه با گاردین می‌گوید: در میان 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، تعداد تندروها بیشتر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. درحال حاضر نمی‌توانم به کشور خاصی اشاره کنم. ما این مسئله را در آغاز مذاکرات مشاهده خواهیم کرد. او اضافه می‌کند: بعضی افراد فکر می‌کنند می‌توانند موقعیت‌های اقتصادی را به ارث ببرند و از بریتانیا برخی از موقعیت‌های لندن را بگیرند.
البته این افراد ایتالیایی نیستند و این یک جنگ اقتصادی خواهد بود. بهتر است بگویم یک جنگ سرد اقتصادی است و ما از آن حمایت نمی‌کنیم.

آمادگی بریتانیا برای یک «برگزیت دشوار»
این سخنان پس از اظهارات ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا بیان شد. می‌گفته است، درصورتی که درمورد خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا توافق قابل قبولی حاصل نشود، بریتانیا برای یک «برگزیت دشوار» آماده است. او اظهار کرده است تلاش دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا برای انتقام‌ گرفتن از بریتانیا «یک خودزنی مصیبت‌بار» خواهد بود؛ زیرا بریتانیا نیز به نوبه خود آماده خواهد بود، به‌منظور جذب کسب‌وکار، مالیات‌ها را به‌شدت کاهش دهد.
مقامات ایتالیایی همواره اعلام کرده‌اند که اولویت‌ آنها در مذاکرات برگزیت، تضمین حقوق صدها هزار ایتالیایی است که در بریتانیا زندگی می‌کنند. گیرو معتقد است، این «جنگ منافع» قریب‌الوقوع که او آن را رقابت بین ذی‌نفعان اقتصادی و نه لزوما کشورها می‌داند، پیامدهای وحشتناکی خواهد داشت.
تغییر جایگاه جهان مالی
او می‌گوید: ورود به عصر جدید رقابت سخت بر سر دارندگان پول‌های فراوان، ازجمله شرکت‌ها، یک ننگ خواهد بود. این مسئله برای غرب بسیار ناگوار است. ما در فضای کنونی پارک ژوراسیک ژئوپلیتیک به این دسته از تنش‌ها نیازی نداریم.
گیرو به کشورها یا ذی‌نفعان اقتصادی خاص اشاره نکرد، اما گفت: جهان مالی درحال تغییر دادن جایگاه خود است. ما باید با صبر و آرامش مذاکره کنیم، ما باید با یکدیگر صادق باشیم و باید انصاف را رعایت کنیم. چون اگر چنین نکنیم و انتقامجویانه و احساساتی عمل کنیم، همگی دچار مشکل خواهیم شد. گیرو همچنین گفت: درشرایطی که ایتالیا از برگزیت ناخرسند است، راهکار ما یک برگزیت نرم و از طریق مذاکره است. او ابراز امیدواری کرد: اظهارات ترزا می‌فقط «حرف» بوده باشد.

جهان درحال فروپاشی است
گیرو می‌گوید: فرآیند برگزیت هنوز آغاز نشده است. ما دو سال وقت داریم. از نظر گیرو، برگزیت یکی از انبوه مسائلی است که نشان می‌دهد جهان در وضعیت بسیار بدی قرار دارد و درحال فروپاشی است. او می‌گوید: ابزارهای قدیمی، یعنی اصول و چندجانبه‌گرایی، دیگر کارایی ندارند. همه چیز درحال فروپاشی است و همه تلاش می‌کنند فقط خود را نجات دهند.
گیرو اضافه می‌کند: نخستین نگرانی ما کشورهای لیبی و ترکیه است. افزایش بی‌ثباتی در این کشورها ما را درگیر می‌کند و وارد آشفتگی‌های خاورمیانه می‌شویم.
گیرو می‌افزاید: به نفع ماست که
ترکیه از سرایت درگیری‌ها به کشورش جلوگیری کند. ما باید به آنکارا کمک کنیم و همبستگی خود را نشان دهیم.

ایتالیا با دولت جدید آمریکا همکاری می‌کند
گیرو می‌گوید، گرچه ماتئو رنزی، نخست‌وزیر سابق ایتالیا، در جریان انتخابات آمریکا هیلاری کلینتون را به دونالد ترامپ ترجیح می‌داد، اما دیدگاه رم به واشنگتن تغییر اساسی نکرده است. او در این‌باره می‌گوید: ایتالیا همواره روابط خوبی با آمریکا داشته است و مهم نیست که چه کسی رئیس‌جمهوری آمریکاست. ما همان‌طور که با دولت قبلی آمریکا کار می‌کردیم، با دولت جدید نیز همکاری می‌کنیم. ترامپ می‌داند که ایتالیا به‌شدت حامی قدرتمندشدن اتحادیه اروپاست و نه منحل‌شدن آن. این چیزی است که همه می‌دانند.

نیت بریتانیا، بازگشت به دوران طلایی امپراتوری خود است
آفتاب اقتصادی درباره پیامدهای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با حسین وکیلی، کارشناس اقتصادی گفت‌وگو کرد. وکیلی با اشاره به ابعاد متفاوت برگزیت، گفت: براساس آنچه که به عنوان نظرات دولت بریتانیا در رسانه‌ها منعکس شده‌ و آنچه که خانم ترزا می‌در سخنرانی‌ها و نشست‌های مختلف مطرح کرده است و براساس آنچه که از جلسات هیئت‌دولت و مجلس انگلستان برمی‌آید، چنین به‌نظر‌می‌رسد که بریتانیا نیت بازگشت به دوران طلایی امپراتوری خود را درذهن می‌پروراند.
وکیلی ادامه داد: از طرفی، دولت بریتانیا به این نتیجه رسیده است که کشوری که زمانی آفتاب در مستعمراتش غروب نمی‌کرد، وارد جامعه ناهمگونی به نام جامعه اروپا شده است که در آن کشورهایی کوچک و ضعیف مثل پرتغال، یونان و قبرس حضور دارند. مشکلات اقتصادی این کشورها در بریتانیا و ایتالیا نیز به‌چشم‌‌می‌‌خورد. درنتیجه، دولت بریتانیا تصمیم گرفته است که از جامعه اروپا خارج شود تا اهدافی مانند داشتن یک بریتانیای قدرتمند و مستقل محقق شود.

همراهی و همگامی بریتانیا با ایالات متحده
این اقتصاددان اظهار کرد: در حال حاضر، آثار برگزیت همچنان قابل مشاهده است. همانطور که می‌دانید، خانم ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا نخستین ملاقات خود را با رئیس‌جمهوری جدید ایالات‌متحده انجام داد و سخنانی درباره همراهی و همگامی با ایالات متحده مطرح کرد. ترزا می ‌در اظهارات خود به دوران طلایی همکاری انگلستان و آمریکا در زمان «مارگارت تاچر» و «رونالد ریگان» اشاره کرد که دوران تسلط آنها بر سیاست بین‌الملل بود و منجر به فروپاشی اتحاد شوروی نیز شد.

ایالات متحده اروپا هرگز ایجاد نشد
وی افزود: در یک جمع‌بندی کلی می‌توان گفت که متاسفانه، هدف جامعه اروپا که تشکیل ایالات متحده اروپا بود، حاصل نشد. باوجود نهادسازی‌هایی مانند بانک مرکزی اروپا، مجلس اروپا و مجلس عمومی برای سیاست‌گذاری کل اروپا، اروپا نتوانست به موفقیتی نظیر ادغام ایالت‌های مختلف ایالات متحده در دوران استقلال در سال 1776 دستیابد.
وکیلی گفت: به واسطه شرایط استثنایی موقعیت کشورهای مختلف جهان و مهاجرت‌های غیرقابل‌انتظاری که به جامعه اروپا اتفاق افتاد که بخش عمده بار اقتصادی و اجتماعی آن به عهده انگلستان بود، دولت و مردم بریتانیا تصمیم به خروج از اتحادیه اروپا گرفتند. اکنون باید منتظر بروز آثار این مسئله بود.

امکان انحلال اتحادیه اروپا
به باور وی، انگلستان کماکان به‌عنوان یک قدرت مستقل، ظرف بازه زمانی دو ساله‌ای که قرار است برگزیت اتفاق بیفتد، در نظر دارد رابطه تجاری خود را خارج از ضوابط دیکته‌شده اتحادیه اروپا با آن حفظ کند. البته این در صورتی است که تا آن زمان، اتحادیه اروپا به قوت خود باقی باشد؛ چرا که اخیراً زمزمه‌هایی درباره خروج ایتالیا نیز از اتحادیه اروپا به گوش می‌رسد.
وکیلی در پاسخ به پرسش آفتاب اقتصادی درباره مباحث اخیر مرتبط با احتمال شکل‌گیری خصومت میان بریتانیا و اتحادیه اروپا اظهارکرد: همان‌طور که ورود بریتانیا به جامعه اروپا داوطلبانه بود، علی‌الاصول خروج این کشور از اتحادیه اروپا نیز باید در یک جامعه دموکراتیک، داوطلبانه باشد؛ البته در این میان باید تمام مقررات و قواعدی که میان دولت‌های جامعه اروپا وضع شده است، رعایت شوند.

تخاصم اتحادیه اروپا به انگلستان، موقت است
وی افزود: اینکه برگزیت منجر به نوعی تخاصم از سوی اتحادیه اروپا به انگلستان شود، جنبه‌ای از واکنش‌های موقت احساسی است. در یک روند بلندمدت، جامعه اروپا باید واقعیت‌هایی را پس از برگزیت، مورد ارزیابی مجدد قرار دهد. اینکه آیا ضوابط حاکم بر اداره امور جامعه اروپا، قابلیت عملی‌شدن دارند یا خیر و اینکه هدف نهایی جامعه اروپا چیست؟
اگر هدف نهایی جامعه اروپا این باشد که به واسطه قرارداد شینگن، برخی کشورها از پرداخت روادید خودداری کنند و تجارت میان آن کشورها آزاد و بدون تعرفه باشد یا سیاست‌های کلی اتحادیه اروپا در قبال جهان، حالتی متحدالشکل داشته باشد، اینها در قالب کشورهای متفرق نمی‌گنجد.
برخی کشورهای اتحادیه اروپا، جور بقیه را می‌کشند
به اعتقاد حسین وکیلی، تا زمانی‌که کشورهای جامعه اروپا، مرزهای جغرافیایی، سیاست‌گذاری‌های داخلی و زبان مختص خود را دارند و تا زمانی که اهداف کوتاه و بلند این کشورها و ضریب توسعه‌یافتگی آنها کاملاً با یکدیگر متفاوت است و تا روزی که این کشورها از نظر سیاسی با هم ادغام نشوند، این مشکلات در جامعه اروپا وجود خواهد داشت و بنابراین برخی کشورهای این اتحادیه باید جور بقیه کشورها را بکشند.  
وی افزود: به‌عنوان نمونه، هنگامی‌که یونان اعلام کرد که 360 میلیارد دلار بدهی دارد، سایر کشورها ناچار به مماشات با این کشور شدند. بانک مرکزی اروپا، صندوق بین‌المللی پول و برخی نهادها به پرداخت وام‌های جدید به یونان روی‌آوردند و نتوانستند کنترلی روی گردش اقتصادی یونان داشته باشند.
از سوی دیگر، نوع زندگی مردم یونان، شباهتی به سختکوشی مردم آلمان ندارد. یونانی‌ها به دلیل جغرافیا و اقلیم کشورشان، بیشتر میل به تفریح و استراحت دارند و کمتر اهل کار هستند.
اما با تمام این مسائل، اتحادیه اروپا ناچار شد، برای پرهیز از فرار یونان از این اتحادیه به یونان کمک‌های مالی کند. اما این کمک قرار است تا چه زمانی ادامه داشته باشد؟ پیش‌بینی می‌شود تا نیم قرن آینده، یونان قادر به بازپرداخت بدهی‌های خود نباشد.

باید دولت فدرال بر اتحادیه اروپا حاکم باشد
وکیلی ادامه داد: بنابراین، این بحث مطرح می‌شود که چه دولت فدرالی می‌تواند بر کشورهای اتحادیه اروپا حاکم باشد.
زیرا در آمریکا شکل حکومت به گونه‌ای است که درآمدهای ایالات به‌عنوان مالیات‌های ایالتی به دولت فدرال پرداخت می‌شود. اما در حال حاضر، چنین مسئله‌ای در اتحادیه اروپا مشاهده نمی‌شود؛ زیرا هر یک از کشورهای این اتحادیه دارای مشی داخلی خاص خود هستند و این ضوابط به معنی واقعی در جامعه اروپا رعایت نمی‌شود.
واکنش‌هایی که مشاهده می‌شود، بیشتر جنبه دیپلماتیک دارد و هدف این واکنش‌ها این است که ثابت شود که عدم حضور انگلستان در اتحادیه اروپا، خللی در این اتحادیه ایجاد نمی‌کند و جامعه اروپا کماکان قدرتمند بوده و از ثبات سیاسی و اقتصادی برخوردار است. اما به اعتقاد من، این ادعاها با واقعیت‌های جامعه اروپا متفاوت است. دغدغه اصلی جامعه اروپا باید این باشد که اعضا آن به‌تدریج دلسرد نشوند و به فکر خروج از آن نیفتند.
منتفع شدن بریتانیا از پتانسیل‌های خود
وکیلی درباره پیامدهای اقتصادی برگزیت برای بریتانیا گفت: انگلستان فی‌نفسه پتانسیل‌های مشخصی مانند پتانسیل نیروی انسانی، پتانسیل مواد اولیه، پتانسیل علمی و پتانسیل سیاسی  دارد. بریتانیا با خروج از اتحادیه اروپا در این اندیشه است که با داشتن استقلال، بیشتر می‌تواند ازاین پتانسیل‌ها منتفع شود و بهتر می‌تواند بر سرزمین‌هایی که تحت‌کنترل ملکه بریتانیا هستند، حکومت کند.
انگلستان می‌خواهد به شرایطی برگردد که زیر سایه ضعیف اتحادیه اروپا، دارای ضعف سیاسی یا اقتصادی در جامعه بین‌الملل نباشد.

دولت بریتانیا به این نتیجه رسیده است که کشوری که زمانی آفتاب در مستعمراتش غروب نمی‌کرد، وارد جامعه ناهمگونی به نام جامعه اروپا شده است که در آن کشورهایی کوچک و ضعیف مثل پرتغال، یونان و قبرس حضور دارند.

متاسفانه،  هدف جامعه اروپا که تشکیل ایالات متحده اروپا بود، حاصل نشد

باوجود نهادسازی‌هایی مانند بانک مرکزی اروپا، مجلس اروپا و مجلس عمومی برای سیاست‌گذاری کل اروپا، اروپا نتوانست به موفقیتی نظیر ادغام ایالت‌های مختلف ایالات متحده در دوران استقلال در سال 1776 دست‌یابد