• شنبه، 29 تیر 1398
  • Saturday 20 July 2019
گروه خبر: اقتصاد بین‌الملل / بانک‌و‌بیمه  -  شماره خبر: 204  -  28 دی 1395 ساعت 20:52

توسعه روابط اقتصادی ایران و روسیه در پسابرجام:

بزرگ‌ترین نشست اقتصادی ایران
حضور هیات 570 نفری دولتی و خصوصی روسیه در تهران و مذاکره با همتایان ایرانی در قالب کمیسیون مشترک همکاری‌ها و همایش مرتبط، سبب شد اجلاس پردستاورد تهران به بزرگ‌ترین نشست همکاری‌های خارجی اقتصادی جمهوری اسلامی‌تبدیل شود. در سیزدهمین نشست کمیسیون مشترک همکاری‌های ایران و روسیه، دو وزیر دولت این کشور و شماری از مقام‌های بلندپایه اقتصادی خصوصی و دولتی روسیه، در تهران حضور یافتند.
در این اجلاس، الکساندر نوواک و لف کورنتسوف، وزیران انرژی و امور قفقاز، رئیس راه آهن روسیه، چهار معاون وزیر و تقریبا تمامی‌نمایندگان بخش‌های اقتصادی و صنعتی، رئیسان یا معاونان شرکت‌های بزرگ نفتی و گازی از جمله لوک اویل، گازپروم، تات نفت و و زاروبژنفت شرکت داشتند.
دلیل دیگری که نشست تهران را در تاریخ روابط اقتصادی خارجی ایران بی سابقه کرد، حضور هیات 300 نفری مذاکره کننده روسی در قالب کارگروه‌های رسمی‌کمیسیون مشترک و همچنین گروه دوم شامل 270 فعال اقتصادی و سرمایه‌گذار به عنوان نماینده 180 شرکت بزرگ در همایش فرصت‌های افزایش همکاری‌های ایران و روسیه است که در هتل المپیک برگزار شد.
بنا به اطلاعات گزارش نهایی نشست، افزون بر نوواک، وزیر انرژی و رئیس روسی کمیسیون مشترک، محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات که رئیس ایرانی کمیسیون است، شمار دیگری از وزیران و مقام‌های بلندپایه دو کشور، مهدی سنایی سفیر جمهوری اسلامی‌ایران در مسکو و لوان جاگاریان همتای وی نیز شرکت داشتند. با توجه به هیات 570 نفری روسی و برگزاری اجلاس با همتایان ایرانی، بیش از 1000 نفر از مقام‌ها و کارشناسان دو کشور در سطوح مختلف در نشست‌های عمومی‌و تخصصی تهران شرکت داشتند که بی سابقه بی شمار می‌رود.
برنامه ریزی این نشست گسترده از سوی سفارت ایران در روسیه و مقام‌ها و نهادهای مسئول این کشور سبب شد، شمار شرکت کنندگان در اجلاس تهران نسبت به سال 94 مسکو که فقط 180 نفر شرکت داشتند، بیش از پنج برابر افزایش یابد. از سوی دیگر، برای نخستین بار کارگروه انرژی برای توسعه روابط دوجانبه در این بخش تشکیل و کار خود را آغاز کرد.
همچنین در نشست سال 95 کمیسیون مشترک ایران و روسیه، 10 سند همکاری کلان دارای بار مالی و تعهد این کشور برای تامین اعتبار چندین پروژه امضا شد که پیش از آن روابط دو کشور شاهد چنین قراردادهایی نبوده است.
از جمله این موارد می‌توان به تخصیص دو میلیارد و 200 میلیون دلار اعتبار برای اجرای دو پروژه ریلی و نیروگاهی اشاره کرد که روسیه متقبل شده است. یکی از این دو قرارداد، برنامه نهایی شده ساخت چهار واحد نیروگاه بخار در بندرعباس با توان تولید کلی 1400 مگاوات انرژی است که 85 درصد هزینه یک میلیارد و 600 میلیون دلاری آن را روسیه و 15 درصد دیگر را ایران تامین می‌کند.
تکنوپروم اکسپورت وابسته به شرکت بزرگ روس تک مسئولیت اجرای نیروگاه حرارتی بندرعباس را در زمان پیش بینی شده 56 ماه با استفاده از همکاری شرکت‌های ایرانی بر عهده دارد که با شرط «واگذاری کامل و آماده به کار» تحویل می‌دهد و وام تخصیص یافته نیز پنج سال پس از آغاز بهره برداری با کارمزد 77.2 درصد پرداخت خواهد شد. همچنین در مباحث تهران پیشنهادهای دیگری مورد توافق اولیه قرار گرفت که اجرای آنها می‌تواند، عرصه روابط اقتصادی ایران و روسیه در بخش بازرگانی و مبادلاتی را از حدود دو میلیارد دلار سال 2016 که نسبت به 2015 حدود 80 درصد رشد داشت، بیشتر دگرگون کند. همکاری‌های راهبردی در بازار جهانی نفت، ذخیره زیرزمینی گازی، تولید ال ان جی با همکاری کشور ثالث، ساخت مشترک هواپیمای ایلیوشین به صورت لیزینگی، تولید بالگرد و لکوموتیو، خرید بالگردهای امداد درمانی، بازگشت مجدد شرکت‌های روسی به بازار ذوب آهن ایران، امکان خرید چهار دستگاه توربین صنعتی به ارزش 200میلیون دلار، پوشش مشترک بیمه ای و همچنین قراردادهای مشارکتی و شروع مذاکرات تجارت آزاد از پیشنهادهای طرف روسی بود.
هیات ایرانی نیز در نشست تهران، آمادگی بانک صنعت و معدن برای مشارکت در طرح‌های انرژی، همکاری برای اکتشاف منابع نفتی در بستر بسیار ژرف آبی، طرح نیروگاه برقابی روی سد دز، بازسازی نیروگاه رامین اهواز و خرید برق از روسیه را مطرح کرد که قرار شد مذاکرات تخصصی از سوی کارگروه‌های مسئول هر حوزه پیگیری شود.
سنایی، سفیر ایران در فدراسیون روسیه نیز در باره افق رو به گسترش همکاری‌های دو کشور با توجه به نشست‌ها و توافق‌های انجام گرفته، اعلام کرده است که روابط تهران و مسکو در همه ابعاد و زمینه‌های سیاسی، منطقه ای و اقتصادی در حال توسعه است.
وی در چارچوب برنامه‌های کاری ارتقای روابط ایران و روسیه از جمله نشست تهران گفت: اسناد زیادی از جمله سرمایه‌گذاری مشترک، تسهیلات صدور روادید بین دو کشور، گمرکی و تولیدات سبز امضا شده و در حال اجراست.
سفیر ایران در مسکو اظهار کرد: مجموعه اقدام‌های انجام شده به ویژه توافق کاهش تعرفه‌ها، گذرگاه سبز گمرکی، اجتناب از اخذ مالیات مضاعف و حمایت از سرمایه‌گذاری مشترک، سبب پرشتاب تر شدن حرکت شکل گرفته با هدف توسعه روزافزون روابط اقتصادی با روسیه در آینده است.
سنایی همچنین با اشاره به دیدارهای برگزار شده بین حسن روحانی و ولادیمیر پوتین، رئیسان جمهوری دو کشور و تاکید سران بر گسترش بیش از پیش همکاری‌ها، اظهار کرد: افزون بر موفقیت در گسترش روابط دوجانبه، تعامل‌های تهران و مسکو در زمینه‌های مختلف دیگر از جمله منطقه‌ای و خاورمیانه هم به نتیجه رسیده و در حال انجام است و امروز روشن ترین زمان همکاری‌ها در طول تاریخ مناسبات ایران و روسیه به شمار می‌رود. هرچند دو کشور پیش از برجام نیز روابط اقتصادی داشتند، ولی تحریم‌ها و ممنوعیت‌های مبادلات بانکی اتحادیه اروپا، آمریکا و سازمان ملل علیه ایران، افزون بر اینکه اجرای برنامه‌های بزرگ و جدید همکاری‌ها و طرح‌های مشترک را ناممکن کرده بود، بسیاری از طرح‌های در حال اجرا نیز متوقف شد.
از این رو، نشست آذر ماه تهران که در برگیرنده توافق‌ها و قراردادهایی با میلیاردها دلار ارزش در بخش‌های مختلف و دریافت اعتبار است، پس از برجام برگزار شد، زیرا سایه ممنوعیت‌ها بر همکاری‌های خارجی اقتصادی ایران با تایید برنامه لغو تحریم‌های در قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل از بین رفت.
از سوی دیگر، ایران و روسیه می‌خواهند با شتاب بخشی به برنامه توسعه همکاری‌ها، ارزش روابط اقتصادی را تا پایان 2017 به سالانه چهار میلیارد دلار برسانند که با توجه به مزیت‌های نزدیک بودن بازارهای مصرف، مسیرهای کم هزینه حمل و نقل هوایی، دریایی و زمینی و همچنین ترکیبی و آشنایی به نیازهای متقابل توان، افزایش بیش از سطح پیش بینی شده نیز وجود دارد.