• سه شنبه، 28 خرداد 1398
  • Tuesday 18 June 2019
گروه خبر: بورس / گزارش  -  شماره خبر: 20  -  18 دی 1395 ساعت 16:17

پس از برجام و رفع تحریم‌ها صورت گرفت

رشد 782 درصدی ورود سرمایه خارجی به بورس
آفتاب یزد - هیرش سعیدیان : بورس به دلیل نظارت حسابداران خبره  و تنوع در سامانه‌های نظارتی همچون کدال، نقطه مقابل جزیره ثبات سفته‌بازان در بازار سنتی است. بورس هر کشور چکیده‌ تلاش‌های آن کشور برای شفافیت است. ورود سرمایه‌گذاری خارجی به بورس علاوه بر مزایای معمول آن نشان‌دهنده حرکت در مسیر درست و اعتماد دیگران به اقدامات اقتصادی ملی در راستای شفافیت است. میزان سرمایه‌های مالی ایرانیان مقیم خارج با استناد به نظر مسئولان بازرسی و نظارت سازمان نخبگان کشور بالغ بر 1300 میلیارد دلار و ثروت ایرانیان مقیم آمریکا به تنهایی بالغ بر 900 میلیارد دلار برآورد می‌شود. وال استریت ژورنال در بررسی نژادی سرمایه‌گذاری ایرانیان سرمایه‌گذار در وال‌استریت را تنها در همکاری با سه صندوق عمده بیش از 7 میلیارد دلار عنوان کرده است.
بورس‌ها سالم‌ترین راه ورود سرمایه‌گذاری خارجی هستند. کوکتل‌های متنوع بین‌المللی راهبرد اصلی بورس‌های جهانی را شکل می‌دهد.  یورونکست ترکیبی از بورس کشورهای فرانسه، بلژیک، هلند و پرتغال است که بورس مشتقه لندن (LIFFE) را نیز خریده است و امروز به دنبال خرید و ادغام بورس اصلی لندن است. دیگر بورس‌های معتبر به‌ویژه بورس‌های آسیایی نیز شلنگ مکش جاروبرقی بورسی خود را رو به سرمایه‌های فراملی نشانه رفته‌اند. در کشور ما اما به دلیل رتبه پایین در گزارش سازمان شفافیت بین‌الملل (رنج 130 تا 150 از 167 کشور) در سال‌های قبل و پروپاگاندای ایران هراسانه در دوران تحریم سرمایه‌گذاری خارجی‌ها در بورس ایران در کمترین سطح خود بود. 139 میلیارد تومان   سرمایه‌گذاری خارجی در بورس در سال 1392 بیشتر بر اساس اتفاق و روابط فردی برخی فعالان بورس یا در قالب برخی تسهیلات محدود شکل گرفته بود.
اکنون دیگر کسی از بورس منطقه‌ای یعنی بورسی که در حد استان و کمتر از ملی باشد، صحبت نمی‌کند. در ایران نیز ما فقط یک بورس ملی اوراق بهادار داریم (تالار کیش). امروز شاهد آن هستیم که کشورهای مختلف بورس‌های خود را با یکدیگر ادغام می‌کنند. مثلا یورونکست ترکیبی از بورس کشورهای فرانسه، بلژیک، هلند و پرتغال است که بورس مشتقه لندن (LIFFE) را نیز خریده است و امروز به‌دنبال خرید و ادغام بورس اصلی لندن است. با توجه به مجموعه عوامل، عضویت بورس اوراق بهادار ایران در مجموعه‌ای وسیع‌تر برای آینده‌ای دورتر پیش‌بینی می‌شود و راه‌حل کوتاه‌مدت بین‌المللی شدن بورس اوراق بهادار کشور نیست، اما مشکلاتی که سر راه فراملی شدن بورس اوراق بهادار کشور وجود دارد لزوما بر سر راه پذیرفته شدن اوراق بهادار شرکت‌های ایرانی در بورس‌های خارجی نیست و شرکت‌ها باید با سرعت شروع کنند. عضو هیئت مدیره سازمان بورس اوراق بهادار، اما در آماری متفاوت از رشد   782 درصدی سخن گفته است. این رشد بالاترین رشد در تمام قسمت‌های شناسنامه‌دار اقتصادی پس از نفت می‌تواند باشد که در نوع خود چرخشی اساسی محسوب می‌شود. پورفلاح تنها دلیل این رشد قابل توجه را برجام و رفع تحریم‌ها ذکر کرده است.

جذب بیش از 1000 میلیارد سرمایه خارجی در بورس
عضو هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: «سرمایه‌گذاری خارجی در بازار سرمایه کشور در اوایل سال 1392 حدود یک هزار و 397 میلیارد ریال بوده که این رقم در آذرماه امسال با 782 درصد رشد به 12 هزار و 321 میلیارد ریال رسیده است.» پس از رفع تحریم‌ها، تمایل اشخاص و شرکت‌های خارجی برای حضور در بازار سرمایه ایران با هدف خرید سهام و اوراق بهادار افزایش یافته که پیش‌بینی می‌شود با رفع کامل محدودیت‌های بانکی، رشد بیشتری نیز داشته باشد. البته اصلاح آیین‌نامه محافظه‌کارانه قوانین سرمایه‌گذاری خارجی در بورس که بر اساس ذهنیت بسته دوران تحریم شکل گرفته بود در جذب بیشتر سرمایه موثر بود. این آیین‌نامه هنوز هم با انتقادات گسترده‌ای از سوی فعالان بورس مواجه است. بر اساس قانون، خارجی‌ها می‌توانند پس از طی مراحل قانونی و اخذ کدمعاملاتی در داد و ستدهای بازار سرمایه مشارکت داشته باشند. سعید فلاح پور، رئیس مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار با تشریح میزان تامین مالی از طریق بازار سرمایه، افزود:«میانگین تامین مالی از طریق بازار سرمایه در پنج سال اخیر معادل 398 هزار میلیارد ریال بوده است. وی اضافه کرد: در مجموع از سال 92 تاکنون 2 هزار و 846 هزار میلیارد ریال، تامین مالی از طریق بازار سرمایه انجام شده است.» فلاح‌پور به اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی برای توسعه بازار سرمایه و تقویت نقش آن در تامین مالی بنگاه‌ها اشاره کرد و گفت: همچنین سازمان بورس و اوراق بهادار نسبت به طراحی ابزارهای جدید تامین مالی، جایگزینی تامین مالی بانک‌محور به تامین مالی از طریق بازار سرمایه، به‌کارگیری سرمایه‌های خرد در پروژه‌های کلان، فرهنگ‌سازی و ارتقای سطح سواد مالی، توسعه بازار صکوک، توسعه بورس‌های کالایی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و بهبود زیرساخت‌ها، اقدام کرده است .

دیپلماسی بورسی
بهادر بیژنی، جانشین رئیس سازمان بورس در امور بین‌الملل نیز با توجه به افزایش سرمایه‌گذاری خارجی در بورس گفت: «تعامل خود با نهادهای بین‌المللی را از پیش از اجرایی شدن برجام آغاز کردیم و بر این اساس با شماری از نهادهای بین‌المللی بازار سرمایه همکاری‌ها را افزایش دادیم.» وی دلیل افزایش سرمایه‌گذاری را گشایش‌های پیش آمده پس از برجام عنوان کرد و گفت: «در صورت تسهیل کامل روابط بانکی این سرمایه‌گذاری‌ها حتماً افزایش می‌یابد.» محمد کبیری، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه و کارشناس بورس در گفتگو با آفتاب یزد، گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای دولت یازدهم، بهبود تعاملات بین‌المللی و هموارشدن ورود سرمایه‌گذاران خارجی به بخش‌های مختلف اقتصادی کشور می‌دانم، البته این به معنای رفع تمام موانع نیست، اما با توجه به مشاهدات اینجانب و تحلیل کلی از وضعیت بورس کشور در تمامی تالارهای آن در دوره تحریم وضعیت بسیار متفاوت است.  وی در ادامه افزود: ورود سرمایه‌های خارجی به ایران موضوعی که سال‌ها به دلیل تحریم‌های اقتصادی از آن محروم بودیم به خاطر وضعیت کلی اقتصاد کشورعلی‌رغم تلاش‌های دوستان ما در بورس و شرکت‌های مختلف به خاطر محدودیت‌های بانکی و دید منفی خارجی‌ها در سال‌های پیش از این عملاً ممکن نبود. در این بین کشور ما همواره به دلیل برخورداری از منابع فراوان و زمینه‌های بکر سرمایه‌گذاری، مورد توجه سرمایه‌گذاران خارجی بوده که البته وجود این منابع به تنهایی کافی نیست و باید زمینه‌های حضور آنها در ایران نیز فراهم باشد که متاسفانه در دولت قبل فراهم نبود. در یک مورد سفر ما  و عده‌ای از همکاران به بورس یک کشور اروپایی که در قالب یک تور آموزش و آشنایی بود با پیشنهاد ما به طرف خارجی برای سرمایه‌گذاری همراه بود که تعجب مدیران بورسی اروپایی را در بر داشت که چرا ما با این اوضاع اقتصادی کشورمان چنین پیشنهاد غیرعملی را مطرح می‌کنیم. کبیری  در ادامه به موانع جذب سرمایه‌گذاران خارجی اشاره کرد و افزود: از موانع اصلی جذب سرمایه‌گذار خارجی، نقل و انتقال پول به دلیل امنیت سرمایه گذاری است و دیگر آنکه عدم بازاریابی مناسب و نبود اطلاعات جامع در مورد فرصت‌های سرمایه‌گذاری است، متاسفانه کارگزاران و صندوق‌های سرمایه‌گذاری ما شاید سواد کافی و شاید اعتمادبنفس کافی برای برقراری ارتباط همسنگ و برابر با فعالان بین‌المللی بورسی را ندارند.  همچنین در جهت تسهیل ورود سرمایه‌گذاران خارجی به بازار سرمایه باید به قوانین بازارهای بین‌المللی نزدیک و با بازارهای مالی دنیا ارتباط بسیار بیشتر از وضعیت کنونی برقرار کرد. در این زمینه باید الزاماتی همچون قابل پیش‌بینی‌کردن ریسک‌ها و تسهیل معاملات به‌صورت الکترونیکی را مدنظر قرار داد. غیر از این وضعیت شفافیت مالی و فسادستیزی به نحوی که با استانداردهای جهانی قابل انطباق باشد مطرح است که  تحول در این موارد خارج از اراده کلیت بورس است.

میزان سرمایه‌های مالی ایرانیان مقیم خارج با استناد به نظر مسئولان بازرسی و نظارت سازمان نخبگان کشوربالغ بر 1300 میلیارد دلار و ثروت ایرانیان مقیم آمریکا به تنهایی بالغ بر 900 میلیارد دلار برآورد می‌شود

یورونکست ترکیبی از بورس کشورهای فرانسه، بلژیک، هلند و پرتغال است که بورس مشتقه لندن (LIFFE) را نیز خریده است و امروز به دنبال خرید و ادغام بورس اصلی لندن است