• سه شنبه، 28 خرداد 1398
  • Tuesday 18 June 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد بین‌الملل / گزارش  -  شماره خبر: 1437  -  15 اسفند 1395 ساعت 19:39

بررسی نقش استارتاپ‌ها در اقتصاد:

شرکت‌های دانش‌بنیان؛ تعیین‌کننده پیروز نبردهای تجاری
آفتاب اقتصادی: عوامل موثر بر اقتصاد کنونی جهان تغییر کرده‌اند و در دنیای امروز نمی‌توان با پیروی از الگوهای اقتصادی گذشته به موفقیت‌های بزرگ دست یافت. در حال حاضر، به‌روزبودن  لازمه توسعه اقتصادی است. یکی از اصطلاحاتی که این روزها زیاد به گوش ما می‌خورد، واژه «استارتاپ» است. استارتاپ، به یک شرکت یا یک مشارکت و یا یک سازمان موقت گفته می‌شود که در جهت جست‌وجوی راه‌حلی برای یک مدل کسب‌وکار قابل توسعه و تکرارپذیر راه‌اندازی می‌شود. در این تعریف، نوآوری به‌عنوان ویژگی اصلی استارتاپ عنوان و به این نکته اشاره شده است که در باور عمومی، استارتاپ‌ها معمولاً ماهیتی مرتبط با فناوری دارند، اما این موضوع همیشه صحت ندارد. گرچه استارتاپ‌ها از نگاه برخی افراد یک سازمان موقت برای یافتن یک الگوی کسب‌وکار تکرارپذیر به شمار می‌روند، اما شماری از کارشناسان بخش فناوری اطلاعات، این شرکت‌ها را سربازان جنگ اقتصادی با هدف تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی می‌خوانند. بسیاری از افراد استارتاپ را فرهنگ نوینی برای اندیشه‌های نو و خلافیت بر فراز اندیشه‌های موجود می‌دانند که هدف از آن برطرف‌کردن مشکلات موجود در نقاط کلیدی است. برخی نیز معتقدند استارتاپ فقط یک سازمان موقت به شمار می‌رود که با هدف یافتن یک مدل کسب‌وکار تکرارپذیر و مقیاس‌پذیر به وجود آمده است.
جایگاه استارتاپ‌ها در جنگ اقتصادی
یک فعال بخش فناوری‌های مالی (فین‌تک) در این راستا گفت: در دهه‌های گذشته شاهد بروز و ظهور جنگ اقتصادی در جهان بودیم، به‌طوری‌که حتی برخی اوقات رئیس‌جمهوری یک کشور از کشور دیگری می‌خواهد فضای اقتصادی بیشتری را برایشان فراهم کند. به گفته « مصطفی نقی پورفر» داور نخستین جشنواره و دومین رویداد نوآورانه فناوری‌های مالی (فین‌تک)، جبهه اصلی این جنگ اقتصادی که اغلب پنهان است، بازار بالقوه آن کشور، فرمانده این جنگ دولت و ژنرال‌های این ارتش، شرکت‌های بزرگ هستند. همچنین شرکت‌های متوسط و کوچک، افسران و درجه داران آن به شمار می‌روند. وی اضافه کرد: شرکت‌های نوپا (استارتاپ ها) سربازان جنگ اقتصادی‌اند که به شرط یاری‌رسانی، می‌توانند به ژنرال‌های آینده جنگ تبدیل شوند. حمایت از استارتاپ‌ها به‌عنوان شرکت‌های دانش‌بنیان هم‌سو با اقتصاد مقاومتی است و به توانمند شدن بیش از پیش اقتصاد کمک می‌کند؛ این شرکت‌ها می‌توانند به‌سادگی وارد بازارهای دیگر شده و بازار داخل را از دسترس دیگر رقبا خارج کنند.
لزوم تغییر مسیر حمایت دولت از استارتاپ ها
داور نخستین جشنواره و دومین رویداد نوآورانه فناوری‌های مالی تصریح کرد: تاکنون دولت برای حمایت از استارتاپ‌ها تلاش زیادی کرده که نسبت به سال‌های گذشته قابل قدردانی است، اما مسیر حمایت دولت باید تغییر یابد. نقی پورفر ادامه داد: در یک ارتش واقعی، در وهله نخست به ژنرال‌ها و افسران و سپس به سربازان یاری‌رسانی می‌شود. بر این اساس دولت نیز نباید حمایت از شرکت‌های بزرگ را فراموش کند یا کم‌اهمیت برشمارد. دولت تاکنون سعی کرده است به‌طور مستقیم از استارتاپ‌ها حمایت کند که چنین نگاهی اشتباه است. این فعال بخش خصوصی تاکید کرد: دولت باید کمک کند فضای کسب‌وکار مناسب در داخل ایجاد شود و در این صورت، شرکت‌های بزرگ نخستین داوطلبانی به شمار می‌روند که کمک می‌کنند سیاست‌های کلان دولت و برنامه‌های اقتصاد مقاومتی در کشور جاری و ساری شود.

ماهیت نوگرایانه فین‌تک‌ها و استارتاپ ها
نخستین جشنواره و دومین رویداد نوآورانه فناوری‌های مالی (فین تک) با نام «فین تک فست» از هجدهم تا بیستم اسفندماه برگزار می‌شود. فین تِک به کسب‌وکارهای نوپای فناوری‌محور و فعال در بخش خدمات مالی اطلاق می‌شود. بر اساس یک مطالعه در سال 2016، در رشد و توسعه فین‌تک‌ها چهار عامل افزایش انتظارات مشتریان، وجود منابع ریسک‌پذیر (وی.سی- VC)، کاهش موانع ورود و نیز رشد نوآوری‌های فنی موثر بود. فین‌تک‌ها و استارتاپ‌ها به دلیل ماهیت چابک و نوگرایانه خود می‌توانند در پیشبرد اقتصاد مقاومتی و نگاه درونزایی و برونگرایی آن نقش موثری داشته باشند. به گزارش ایرنا، معاون اول رئیس‌جمهوری اواخر فروردین‌ماه امسال در ابلاغیه‌های جداگانه به‌دستگاه‌های اجرایی، تصویب‌نامه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی را ناظر به طرح‌های اولویت‌دار برنامه‌های ملی اقتصاد مقاومتی ابلاغ کرد که در آن وظایف و تکالیف هر یک از دستگاه‌ها برای اجرای این طرح‌ها مشخص شده است.

حضور شرکت‌های دانش‌بنیان خارجی در ایران
اتاق تهران نیز در هفته گذشته میزبان هیئتی از کشور آلمان و بنیاد دانش‌بنیان بوش بود؛ حضوری که به اعتقاد افشین کلاهی، رئیس مجمع تشکل‌های دانش‌بنیان می‌تواند باعث فراهم‌آوردن شرایطی برای انتقال تکنولوژی از شرکت‌های بین‌المللی به ایران و ارتقا فناوری و پیشرفت شرکت‌های داخلی شود.  کلاهی می‌گوید: سفرهای هیئت‌های بلندپایه‌ای از شرکت‌های دانش‌بنیان خارجی در ایران و آشنایی آن‌ها با شرکت‌های ایرانی فضایی را برای تعاملات بیشتر دوجانبه و ارتباط‌گرفتن مستقیم به وجود می‌آورد و باعث می‌شود که شرکت‌های بین‌المللی دید و شناخت مناسبی از کشورمان و پیشرفت‌های اتفاق افتاده در ایران داشته باشند و سرمایه‌گذاری‌ها و تحقیق‌ها در حوزه‌هایی که لازم است، صورت گیرد. از طرف دیگر شرکت‌های ایرانی نیز شناخت خوبی از آینده بازارهای بین‌المللی به‌دست می‌آورند.

لزوم استفاده از «فرشتگان سرمایه‌گذاری»
کلاهی که نایب رئیس کمیسیون جوانان، کارآفرینی و کسب‌وکارهای نوین و دانش‌بنیان اتاق ایران نیز است، در ادامه گفت: یکی از روش‌های مهم جذب سرمایه در دنیا از طریق «فرشتگان سرمایه‌گذاری» است؛ صاحبان سرمایه و کارآفرینان موفقی که یک بخشی از سرمایه خود را به‌صورت کمک هزینه یا بورس در اختیار صاحبان ایده و استارتاپ‌ها قرار می‌دهند تا تحقیقات لازم را انجام دهند و ایده‌هایشان را به ثمر برسانند.
وی افزود: البته معمولاً این سرمایه‌گذاران خیلی انتظاری به برگشت سرمایه ندارند و اگر موفقیتی هم حاصل شود، در آن سهیم خواهند بود؛ ما باتوجه به داشتن شرکت‌های دانش‌بنیان موفق و جوانان بااستعداد باید در جذب این سرمایه‌ها فعال‌تر عمل کنیم تا بتوانیم به موفقیت‌های بیشتری دست پیدا کنیم. به اعتقاد من حضور نمایندگان شرکت‌های مهمی همچون بوش و بازدید آن‌ها از مراکز مختلف می‌تواند زمینه‌های لازم برای دریافت این سرمایه‌ها و همکاری‌های مشترک را فراهم کند. کلامی در ادامه گفت: توجه داشته باشید که شرکت‌های بزرگی چون بنیاد بوش، علاوه بر اینکه سرمایه‌های بسیار زیادی دارند، در بازار نیز از جایگاه ویژه برخوردار هستند و در صورت که ایده‌هایی که حمایت می‌کنند به نتیجه برسد، در واقع زمینه‌های فروش آن نیز فراهم خواهد شد و این یعنی ما با یک تیر علاوه بر تامین منابع مورد نیاز عملاً باز صادراتی مناسبی را هم به‌دست آورده ایم.

تاثیر برجام بر رشد شرکت‌های دانش‌بنیان
کلاهی در پاسخ به این سئوال که چقدر توانسته‌ایم از فرصت اجرای برجام برای رشد شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده کنیم، گفت: قدم‌هایی برداشته شده، ولی واقعیت این است که موفقیت آن چنانی به‌دست نیامده و علت اصلی آن دو مشکل است: اول اینکه شرکت‌های دانش‌بنیان خصوصی ایران که معمولاً دولتی‌زده هستند و شرکت‌های دانش‌بنیان دولتی روش‌های تعامل با شرکت‌های خارجی و موسسه‌های بزرگ دانش‌بنیان را بلد نیستند و دوم اینکه هنوز فضای برجام برای شرکت‌های خارجی آن چنان که باید مطمئن نیست تا همکاری هایشان را آغاز کنند. وی افزود: الان ما شاهدیم که خیلی از شرکت‌های خارجی علاقه‌مند و آماده به سرمایه‌گذاری و همکاری هستند، ولی هنوز برای برداشتن گام‌های عملی منتظر هستند؛ به‌خصوص بعد از انتخابات آمریکا وحضور آقای ترامپ در کاخ سفید این موضوع برای آن‌ها حساس‌تر شده است.

فضاسازی ضد شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ ها
کلاهی در بخش دیگری از صحبت‌هایش در پاسخ به اینکه شاهد ایجاد فضاسازی‌هایی ضد شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها درجامعه هستیم، گفت: این موج در همه جای دنیا وجود داشته و شاهدش بوده‌ایم و ایران نیز از این فضا مستثنا نیست؛ بالاخره در هر دوره زمانی به فراخور شرایط کسب‌وکارهای جدید وارد بازار می‌شوند. کما اینکه الان کسب‌وکارهایی می‌بینیم که زمانی بخش مهمی از اقتصاد را تشکیل می‌داده‌اند ولی حالا به حاشیه رفته‌اند   به گزارش اتاق تهران، وی افزود: به اعتقاد من پذیرش و تعامل مهم‌ترین گامی است که باید در این حوزه برداشت و باید فراموش نکرد که جلوی این کسب‌وکارهای جدید را نمی‌شود گرفت و چه بخواهیم و چه نه این‌ها نقش می‌گیرند، توسعه پیدا می‌کنند، اشتغال ایجاد می‌کنند و برای مردم رفاه به وجود می‌آورند و کیفیت خدمات رسانی را بیشتر می‌کند. ما باید به جای مانع‌تراشی فضای بهتری را برای این شرکت‌ها مهیا کنیم.