• شنبه، 5 خرداد 1397
  • Saturday 26 May 2018
گروه خبر: یادداشت‌  -  شماره خبر: 11528  -  19 اسفند 1396 ساعت 20:43

محمد افشاری lمنتقد فرهنگی

عصبانی هستم از این همه شلختگی
یکی از دردهای بی‌درمان مسائل فرهنگی کشور، علی‌الخصوص؛ حوزه سینما، مسئول نبودن تام یک وزارتخانه یا ارگان و حتی یک نهاد بر اتفاقات جاری این حوزه می‌باشد. به طور واضح تر، آن‌قدر سلسله مراتب فرهنگی و اختیارات و اعمال نفوذ اشخاص حقیقی و حقوقی، بد ترسیم شده‌اند و طبیعتا موازی‌کاری‌های خسته‌کننده‌ای را
 به‌وجود آورده‌اند که جانِ برخی فعالان فرهنگی به لب رسیده است!
به طور مثال، مکررا فیلم‌هایی را مشاهده کرده‌ایم که پروانه ساخت و مجوز اکران گرفته‌اند و بر روی پرده‌های سینما هم جلوه کرده‌اند، اما مثلا نهادی مانند «حوزه هنری» آنها را در لیست تحریم سینماهای خود قرار داده است!
مجوزی را که وزارت ارشاد، علی‌الظاهر به‌عنوان فصل‌الخطاب، به فیلمی می‌دهد، حوزه هنری از اکرانش سرباز می‌زند چراکه حوزه زیر نظر سازمان تبلیغات اسلامی کارمی کند و سازمان مذکور به دستورات ارشاد پای‌بند نیست چراکه وی در همان سلسله مراتب کذایی، نیازی به گرفتن دستور و فرمان بردن از ارشاد را در خود نمی‌بیند... از این قبیل اتفاقات برای فیلم‌هایی مانند
« من مادر هستم»، «پنجاه کیلو آلبالو» و بسیارانی دیگر افتاده است.
اما یکی از مواردی که طی چندین سال متوالی حوصله همه را سر برده است و باعث بلاتکلیفی دست‌اندرکاران اثر شده است، فیلم « عصبانی نیستم» اثر رضا درمیشیان می‌باشد.
حرف‌های ضد و نقیض مسئولین ارشاد و فعالان فرهنگی و ادعاهای هریک از نمایندگان مجلس در طی این سال‌ها ، آن‌قدر فضا را ملتهب کرده است که دیگر هرکسی و در هر پست و مقامی در خود، یک نوع احساس وظیفه می‌کند تا در باره  این فیلم یک اظهار فضلی بکند.
قضیه از آنجایی شروع می‌شود که فیلم مذکور محصول سال 1392 در اواخر دولت دهم، مجوز پروانه ساخت و حتی مجوز اکران به آن اعطا می‌شود و در سی‌ودومین جشنواره فیلم فجر با 17 دقیقه سانسور و البته حذف پایان فیلم
 به اکران در می‌آید.
با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، نور امیدی در آسمان ذهن سرمایه‌گذار و دست‌اندرکاران این فیلم نمایان شد و این تصور را به وجود آورد که شاید با همکاری مسئولان جدید این دولت، بتوانند کلید رهایی از محاق ممیزی را از مسئولان مربوطه دریافت کنند و فیلمشان را با مجوز رسمی و به صورت کامل اکران کنند. اما همان‌طور که در آغاز به میان رفت، از آنجایی که در عرصه فرهنگ، هرکسی، سازی به دست گرفته و برای خود نتی را می‌نوازد، این فیلم دوباره به دَر بسته خورد.
از جمله روزنامه کیهان با اتهام اینکه این فیلم «شان و منزلت اقوام کرد را نشانه رفته است» گرفته  تا فشارهای افراد صاحب تریبون و دارای سامع و برخی خبرگزاری ها، باعث شد که علی جنتی وزیر وقت ارشاد، حداقل دراین یک مورد به وزیری خنثی تبدیل شود و نتواند کاری از پیش برد.
بعد از تکیه زدن سیدعباس صالحی بر مسند وزارت ارشاد و مدتی راکد ماندن حاشیه‌های مربوط به فیلم «عصبانی نیستم»، دوباره فشارهایی از سوی مدافعان با نفوذ فیلم، مبنی بر اکران عمومی فیلم بر وزارت مذکور وارد آمد، تا جایی که وزارت ارشاد دراقدامی تعجب‌برانگیز، با موافقت اکران «عصبانی نیستم» آن را در لیست اکران عمومی قرار داد! مدتی بعد، از لوگوی فیلم رونمایی شد و خبرها حاکی از آن بود که اکران
 فیلم قطعی است، اما بعد از مدت کوتاهی دریک اقدامی بی‌سابقه بسیج دانشجویی دانشگاه
 امام صادق علیه السلام با ارسال نامه‌ای تهدیدآمیز به وزیر ارشاد، مدعی شد « اگر این فیلم اکران شود، وزارت ارشاد سیلی خواهد خورد!»
طی این نامه و فشارهای مختلف، دوباره وزارت ارشاد مجبور به عقب‌نشینی شد و به حالت اولیه خنثی درآمد. در این اوضاع نابسامان قاعدتا دوباره افراد درونِ جبهه موافقِ اکرانِ فیلم، در سنگر خود اقدامات دیگری انجام دادند. حدود 12 تن از نمایندگان مجلس از وزیر ارشاد بابت عقب‌نشینی اجرای قانون ( اکران فیلم) توضیح خواستند و به وزیر ارشاد تذکر دادند و حتی برخی از آنها به صورت انفرادی با وزیر محترم به نامه‌نگاری پرداختند.
در این بین وزیر ارشاد دولت احمدی نژاد جناب آقای سید محمد حسینی در مصاحبه‌ای عنوان کرد: «مجوز این فیلم با مضمون اجتماعی صادر شد ولی به گفته دوستان سینمایی آنچه ساخته شده ماهیتی کاملا سیاسی و متفاوت با طرح اولیه داشت»
وی همچنین تولیدگان این اثر را با هماهنگی افرادی درخارج از کشور متهم کرد!
بعد از این همه فراز و نشیب و انرژی‌های صرف شده و تحلیل‌های رنگارنگ دو جبهه، طبق جمع‌بندی صورت گرفته‌ی شورای صنفی نمایش، مقرر شد فیلم مذکور به طور قطعی در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۳۹۶ بدون هیچ اما و اگری اکران شود که با آمدن روز موعود، باز سینماهای کشور رنگ این فیلم جنجالی را بر پرده خود ندیدند، که درمیشیان، نارضایتی خود را با انتشار نوشته‌ای مبنی بر «عدم پای‌بند بودن مسئولان سینمایی بر امضای خود» عنوان کرد.
در نهایت از آنجایی که هر فیلمسازی در حالت مستاصل شدن، آخرین واکنش خود را نشان می‌دهد، درمیشیان هم با قرار دادن دو دست خود بر سر، نامه‌ای به رئیس‌جمهور کشور، آقای دکتر روحانی ارسال کرد و از شرح حال فیلم و نا امید شدن از اکران آن در دولت تدبیر و امید یاد کرد و پس از آن حدود 20 نفر از هنرمندان سینما با اعلام حمایت از درمیشیان، خواستار اکران فیلم وی شدند.
و حال باید منتظر ماند و دید تا چه اتفاقات دیگری برای این فیلم رقم می‌خورد و چه جریان‌هایی در این گود وارد شده و عرض اندام می‌کنند!
مقصود نگارنده از شرح تقریبا خلاصه ماوقع این اتفاقات در این یادداشت، صحه گذاشتن یا رد کردن فیلم  یا هیچ یک از ارگان‌ها و عناصر فرهنگی نمی‌باشد، بلکه مسائل اکران فیلم « عصبانی نیستم» نشانگر اوضاع تقریبا نابسامان سیستماتیک فرهنگی کشور می‌باشد که هیچ گونه فصل‌الخطابی در آن وجود ندارد و در هر مقطع از زمان، زور طرفی، بر طرف دیگر می‌چربد و خود را «قانون مسلم» می‌داند.
در این سال‌ها فیلم «عصبانی نیستم»، فارغ از محتوای آن، تبدیل به توپ فوتبالی شده است که سعی دارد خود را به دروازه سینما‌های کشور برساند، اما هربار با پای یکی از همین اشخاص حقیقی و حقوقی به این طرف و آن طرف « شوت» می‌شود و با این هیاهویی که طی این چند سال گذشته بر این فیلم رفته است، خوشبختانه یا متاسفانه، طبق قاعده « الانسان حریص علی ما منع» با حدس قریب به یقین، با استقبال گسترده عمومی مواجه خواهد شد! چرا که هیچ فیلمی تا آخر عمر در پستو نمی‌ماند و بالاخره از روزنه‌ای، رخ‌نمایی خواهد کرد. حال چه از پرده سینما و چه از راه‌های دیگر!