• جمعه، 27 مهر 1397
  • Friday 19 October 2018
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد کلان / گزارش  -  شماره خبر: 10909  -  24 دی 1396 ساعت 11:55

آفتاب اقتصادی گزارش می‌دهد

جولان 400 صرافی غیر مجاز ازار ارز
آفتاب اقتصادی- گروه صفحه اول: تا چند ماه پیش نرخ 4000 تومان برای دلار تابو محسوب می‌شد که بسیاری از صاحب‌نظران معتقد بودند که حتماً با تزریق‌های پر فشار ارز و تشکیل صف‌های خرید در صرافی‌های مشهور وابسته به چند بانک اصلی ارز به زیر کانال 4000 تومان نزول خواهد کرد، اما ظاهراً خواست دولتمردان بر تغییر رویه کاهش دستوری و سرکوب نرخ ارز براساس فرمول قبلی بود. دلار در حال حاضر به نرخ 4380 تومان نیز رسیده است و آن شوک تورمی اولیه نیز که پیش‌بینی می‌شد رخ نداده است.پس از برچیدن بساط غیرمجازها در سیستم بانکی اکنون توجه‌ها به غیر مجاز‌ها در یک بازار تاثیرگذار دیگر جلب شده است. بیش از 400 صرافی غیر مجاز در بازار ارز جولان می‌دهند و برچیدن آنها نیز به نظر نمی‌رسد که به این سادگی‌ها باشد. بانک مرکزی تاکنون اسامی قریب به 600 صرافی مجاز را اعلام کرده است که قادر به ثبت عملیات روزانه‌شان در سامانه سنا هستند، با این همه تعداد بالای غیر مجازها در بازار ارز واکنش بسیاری از جمله مجلس شورای اسلامی را در پی داشته است. پس از نشست‌های متعدد، کمیسیون اقتصادی مجلس در تذکری کتبی درخواست کرد که فکری عاجل به حال این موسسات غیر مجاز انجام گیرد. قدرت بالای صرافی‌های غیر مجاز و معافیت عملی آنها از پرداخت مالیات و همچنین عدم وجود نظارت بر آنها باعث شده است تا این موسسات به معضلی بدل شوند که همگان را به فکر راه چاره انداخته است. بزرگ ترین نگرانی این است که این موسسات در مواقع بحرانی چه نقشی ایفا می‌کنند. برخی کارشناسان، آنها را به بمب‌های ساعتی تشبیه کرده‌اند که پتانسیل ایجاد یک سونامی تورمی تمام عیار را خواهند داشت.

راه مجاز شدن
یکی از اقدامات مثبت بانک مرکزی توجه ویژه این نهاد به صرافی‌ها و بازار ارز بود، قریب به دو دهه بود که اندک ارتباطی در نهادهای مالی می‌توانست شما را به مجوز تقریباً سهل الوصول یک صرافی برساند. پیش آمد‌هایی همچون تحویل چمدانی پول و حادثه مشهور به «جمشید بسم الله» باعث شد تا مدیریت جدید به اصطلاح کمی شرایط را سخت تر کند تا آنها که قصد ماندگاری در این بازار را دارند بیایند و عرصه برای سفته بازها کمی تنگ تر شود. شرکت صرافی فلانی و شرکا با مسئولیت تضامنی تابلو آشنایی است که بسیاری از شهروندان در بالای صرافی‌ها دیده‌اند. در مراجعه به سایت بانک مرکزی قریب به 600 صرافی به صورت تضامنی و سهامی خاص ثبت شده‌اند که ظاهراً توانسته‌اند تا 4 میلیارد تومان مد نظر بانک مرکزی را تامین نمایند و خود را در تیم مجازها ثبت نمایند. بانک مرکزی اعلام کرده است که قریب به 427 صرافی غیر مجاز را در تهران و شهرستان شناسایی کرده است که مشخصات آنها به مراجع ذیصلاح اعلام شده است. این بانک همچنین اعلام کرده است که:
« از تاریخ ۲۸ مرداد ماه سال ۱۳۹۳ یعنی از زمان تصویب دستورالعمل اجرایی تاسیس، فعالیت و نظارت بر صرافی‌ها توسط شورای پول و اعتبار تاکنون تعداد 2897 درخواست تاسیس صرافی در سامانه بازار غیر متشکل پولی به ثبت رسیده است که از این تعداد، ۳۳۲ متقاضی با ارائه مدارک اولیه نسبت به تشکیل پرونده در اداره مجوزهای بانکی اقدام کرده اند. البته اجازه نامه فعالیت صرافی برای آن دسته از متقاضیانی که پس از تشکیل پرونده نسبت به تکمیل مدارک،
مستندات و اقدامات لازم مطابق فرآیند
فوق الذکر اقدام نمایند صادر خواهد شد.» مهم‌ترین
شرطی که بانک مرکزی در شرایط جدیدش قید کرده است واریز دو میلیارد تومان به حساب مورد نظر بانک و همچنین تهیه دو میلیارد تومان ضمانت بانکی است که برخی از صرافی‌ها اعلام کردند که قادر به تامین این مبلغ نیستند. البته در کنار اینها باید شرایط کلی و صلاحیت صاحب صرافی و شرکای وی نیز مورد تایید قرار گیرد که این نیز پروسه‌ای است که ممکن است برخی نتوانند شرایط لازم در آن را اخذ نمایند، نداشتن سابقه‌ کیفری و به ویژه نداشتن سوء سابقه در مسائل مالی از الزاماتی است که اعلام شده است. همچنین با توجه به بدهی‌های سنگین مالیاتی برخی صرافی‌ها، بانک مرکزی شرط کرد تا آنها این بدهی‌ها را که در برخی موارد به میلیارد‌ها تومان هم می‌رسد، پرداخت نمایند و یا لااقل یک تعیین تکلیف منطقی در اینباره صورت دهند.

غیر مجازها و نظارت
بانک مرکزی درباره نظارت‌های دوره‌ای خود در مورد صرافی‌ها به مهر گفته است:« با برنامه‌ریزی‌های قبلی، از صرافی‌های دارای مجوز فعالیت بانک مرکزی، بازرسی حضوری، دوره‌ای و یا موردی انجام شده و نتیجه بازرسی‌ها در پرونده صرافی، درج و در صورتی که عملیات صرافی دارای مغایرت‌هایی با مقررات مربوطه باشد، بانک مرکزی اقدام به صدور تذکر یا اخطار به صرافی می‌کند.» این بانک همچنین گفته است که اگر این موارد تخلف زیاد شود صرافی به کمیسیون مقررات و نظارت موسسات اعتباری معرفی خواهد شد تا به این تخلفات رسیدگی شود. همچنین بانک مرکزی اعلام کرده است که:« براساس ماده ۴۲ دستورالعمل اجرایی تاسیس، فعالیت و نظارت بر صرافی‌ها، صدور تذکر، اخطار، تعلیق فعالیت و در موارد تخلف‌های متعدد و شدید، ابطال مجوز فعالیت است.»

تذکر کتبی داده‌ایم
سید ناصر موسوی لارکانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در رابطه با موضوع صرافی‌های غیرمجاز به آفتاب اقتصادی گفت: واقعیت آن است که با توجه به اهمیت موضوع کمیسیون اقتصادی مجلس پیش از این رسماً با ارسال نامه به هیئت رئیسه مجلس خواستار تذکر کتبی قوه مقننه در این زمینه شدیم تا از بروز بحرانی جدید در این زمینه جلوگیری شود. وی این مسئله را شایسته توجه جدی مسئولین دانست و گفت نباید مانند موضوع موسسات مالی غیر مجاز منتظر بمانیم تا مسئله به یک بحران تبدیل شده و بعد به آن رسیدگی شود. این نماینده از پیگیری موضوع در کمیسیون اقتصادی مجلس به ویژه پس از
 فارغ شدن از بحث بودجه خبر داد.

غیرمجازها معاف از مالیات
میثم راد پور کارشناس بازار ارز در پاسخ به سوالی در مورد ساز و کارهای بازار ارز به آفتاب اقتصادی گفت: ما در کل دو جنس بازار داریم؛ یک بازار به نام exchange یا بازار متمرکز مانند بازار بورس و دیگری بازار موسوم به otg یا بازار غیر متمرکز که بازارهای ارز و طلا از آن جمله هستند. در بورس تمام سفارش‌های خرید و فروش در یک سرور مرکزی به صورت متمرکز انجام می‌گیرد. در آنجا نمی‌شود هرکس یک قیمت بدهد، شما تنها می‌توانید یک قیمت بدهید، مدیریت بازار بورس هم می‌تواند هر قانونی که تشخیص داد برای کنترل بازار وضع
کند. اما بازار ارز و طلا اینچنین نیست و
به شدت غیرمتمرکز است، به اصطلاح بازار چهل
تیکه است. بازار از محل خرید و فروش در هر نقطه‌ای که معامله‌ای بین دو نفر انجام گیرد آغاز می‌گردد. اگر بنده با شما تماس بگیرم و خرید و فروش دلار بین ما صورت گیرد، ما بخشی از این بازار هستیم. جنس بازار ارز ذاتاً اینگونه است و اینطور نیست که ما تصور کنیم به همان راحتی که می‌توانیم بورس را کنترل نماییم، بتوانیم بازار ارز را نیز کنترل کنیم، این کارشناس در پاسخ به سوالی در مورد عدم تمکین صرافی‌ها به بخشنامه ارائه تضمین مالی گفت: بخشنامه ابتدایی ، اول 200 میلیون تومان بود و بعد به 4 میلیارد تومان رسید، از این مبلغ دو میلیارد تومان نقد بود و دو میلیارد هم ضمانت بانکی بود، برای همین بسیاری از صرافی‌ها برایشان صرف نمی‌کرد که چنین مبلغی را صرف ادامه کار نمایند و بالطبع از درجه اعتبار صراف بودن ساقط شدند. در این فرآیند بسیاری از صرافی‌ها یا از دور خارج شدند و یا به صورت غیر مجاز به فعالیت خود ادامه می‌دهند. بانک مرکزی هم طبیعتاً ارز در اختیار غیر مجازها قرار نمی‌دهد. همچنین سامانه‌ای وجود دارد به نام سنا که صرافی‌های مجاز موظف هستند که معاملات خود را در آن ثبت نمایند. غیر مجازها طبیعتاً در این سامانه ثبتی انجام نمی‌دهند، اگر بانک مرکزی نیز از طریق صرافی‌های وابسته به بانک‌ها ارز تقسیم
کند طبیعتاً این ارز در اختیار صرافی‌های
غیر مجاز قرار نمی‌گیرد. در واقع باید ارز را به صرافی بفروشد که سامانه سنا داشته باشد، هر چند صرافی غیر مجاز مالیات نمی‌دهد و از حساب‌های بانکی شخصی برای معاملاتش استفاده می‌کند، با این همه صرافی غیر مجاز، طبیعتاً از اعتبار کمتری هم بر خوردار است.