• سه شنبه، 31 اردیبهشت 1398
  • Tuesday 21 May 2019
گروه خبر: اخبار‌مهم / اقتصاد بین‌الملل / گزارش  -  شماره خبر: 10696  -  10 دی 1396 ساعت 10:53

آفتاب اقتصادی بررسی می‌کند

چرا تجارت خارجی چین ۴۴ برابر ایران است؟
آفتاب اقتصادی – گروه بازار پول: یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های معرف توسعه اقتصادی یک کشور،‌ حجم تجارت خارجی است. آمار تجارت خارجی که شامل واردات و صادرات می‌شود، در کشورمان توسط گمرک اعلام می‌گردد. مجموع ارزش تجارت خارجی ایران در سال ۱۳۹۴ به میزان ۸۳میلیارد و ۹۶۸میلیون دلار بود. پس از آن در سال ۹۵، کارنامه تجارت خارجی ایران حجمی معادل ۸۷ میلیارد و ۶۱۴ میلیون دلار داشت که سهم صادرات از آن، ۴۳ میلیارد و ۹۳۰ میلیون دلار و واردات، ۴۳ میلیارد و ۶۸۴ میلیون دلار است. بر اساس آمار مذکور، در سال ۹۵ تراز تجاری ایران نسبت به سال قبل مثبت ارزیابی شده است.
این رقم نشان می‌دهد تجارت خارجی ایران در سال گذشته به‌اندازه ۳میلیارد و ۶۴۶ میلیون دلار بزرگتر شده و تجار ایرانی ۴/۳۴درصد بیشتر از سال ۱۳۹۴ مبادلات تجاری با سایر کشورها انجام داده‌اند. لازم به ذکر است که تجارت خارجی ایران در سال ۹۵، برای دومین سال متوالی تراز بازرگانی مثبت را تجربه کرده و ارزش صادرات غیر نفتی ایران ۲۴۶ میلیون دلار بیشتر از کل واردات کشورمان بوده است.
تجارت خارجی ۶۱ میلیارد دلاری ایران در ۸ ماه
آخرین آماری که از تجارت خارجی کشورمان در سال جاری اعلام شده، مربوط به هشت ماهه ابتدای سال ۹۶ است. بر این اساس، مجموع تجارت خارجی ایران در هشت ماهه امسال با هشت درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۶۰ میلیارد و ۹۰۷ میلیون دلار رسید؛ یعنی حجم تجارت خارجی ایران در سال‌جاری تا ابتدای آذر ماه نسبت به مدت مشابه سال قبل هشت درصد بزرگتر شده است. همچنین در هشت ماهه اول سال‌جاری تشریفات گمرکی ۱۰۲ میلیون و ۳۸۱ هزار تن کالا در گمرکات کشور تماماً به صورت الکترونیکی و با کنترل کامل به روش هوشمند انجام شده که از این مقدار ۲۳ میلیون و ۵۶۹ هزار تن سهم واردات و ۷۸ میلیون و ۸۱۲ هزار تن سهم کالاهای صادراتی غیرنفتی بود.
مجموع ارزش صادرات و واردات ایران در مدت یادشده به ۶۰ میلیارد و ۹۰۷ میلیون دلار رسید که این رقم هشت درصد بیشتر از مدت مشابه سال ۱۳۹۵ است. مجموع تجارت خارجی ایران در هشت ماهه سال گذشته ۵۶ میلیارد و ۴۲۱ میلیون دلار بود. این گزارش می‌افزاید در هشت ماهه اول سال‌جاری به میزان ۳۲ میلیارد و ۴۱۹ میلیون دلار انواع کالا وارد کشور شد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل ۱۷ و ۵۲صدم درصد افزایش نشان می‌دهد. این رقم در ماه گذشته ۱۴ و ۸۹صدم درصد بود. همچنین مجموع صادرات غیرنفتی ایران در هشت ماهه سال‌جاری به ۲۸ میلیارد و ۴۸۸ میلیون دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل به میزان یک و ۲۱ صدم درصد کاهش داشته است.  این رقم در ماه گذشته ۲ و ۱۷ صدم درصد بود. همچنین متوسط قیمت هر تن کالای صادراتی نیز در مدت یادشده به ۳۶۳ دلار رسید که ۸ و ۴صدم درصد افزایش داشت.

حجم تجارت ایران و چین
نکته قابل توجهی که در آمار گمرک به چشم می‌خورد، میزان تجارت با چین است. بر این اساس، در مجموع صادرات کالاهای ایرانی به چین در هشت ماهه نخست امسال نسبت به سال گذشته ۱۳ و ۵۱ درصد افزایش یافته است. چین عمده‌ترین خریدار کالاهای ایرانی در هشت ماهه سال‌جاری به ارزش پنج میلیارد و ۷۴۸ میلیون دلار بوده است. همچنین این کشور بزرگترین صادرکننده کالا به ایران در مدت یادشده با هفت‌میلیارد و ۹۵۱ میلیون دلار می‌باشد.

مقایسه آمار تجارت خارجی ایران و چین
درست است که چین یکی از ابرقدرت‌های اقتصاد جهان است و مطابق پیش بینی‌ها به زودی به بزرگترین اقتصاد جهان تبدیل می‌شود، اما آنچه که قابل تامل به نظر می‌رسد، تفاوت فاحش در حجم تجارت ایران و چین است. در خوشبینانه‌ترین حالت ممکن و با در نظر گرفتن حجم تجارت خارجی ۹۰ میلیاردی برای ایران در پایان سال ۱۳۹۶، با مقایسه آمار تجارت خارجی میان این دو کشور درمی یابیم که چین ۴۴.۴برابر ایران تجارت خارجی دارد چرا که این روزها ارزش تجارت خارجی چین از مرز چهار هزار میلیارد دلار گذشته است. این همه در حالی است که در سه سال گذشته، تراز تجارت خارجی ما همواره مثبت بوده و اگر به سال‌های پیش از آن بنگریم، به آمار تاسف برانگیزی دست می‌یابیم.

عوامل موفقیت تجارت خارجی چین
اصلاحات در ساختار تجارت خارجی چین در سال  ۲۰۱۷ موجب شد تا چین شرایط بسیار خوبی را در این عرصه ایجاد کند. وزارت بازرگانی چین تاکید کرده، حراست بهتر از محیط زیست و بهره‌وری درست و منطقی تر از منابع و افزایش آگاهی و دانش تولید کنندگان داخلی موجب بهبود شرایط تجارت بین المللی شده است. آمارها نشان می‌دهد در ۱۱ ماه امسال تجارت خارجی چین از مرز سه هزار و ۷۰۰ میلیارد دلار گذشته و در این مدت نسبت به دوره مشابه سال گذشته میلادی نزدیک به ۱۵.۶ درصد رشد کرده است. تنوع بخشیدن به کالاها، تولید اقلام کیفی‌تر، استفاده از فن آوری‌های پیشرفته و هوشمند، سرمایه گذاری در امور تحقیقاتی مرتبط با تجارت بین الملل و شناخت بهتر بازار جهانی این قدرت را به چین داده است که تجارت بهتر بین المللی را داشته باشد و بتواند همچنان موتور محرکه اقتصاد جهانی باشد.
روزنامه چاینا دیلی از قول وزارت بازرگانی چین آورده است: این کشور قصد دارد در سال آینده میلادی اصلاحات بیشتری را در بخش‌های تجاری در نظر گیرد و توافقنامه‌های تجارت آزاد با کشورها امضا کند. همزمان اعلام شده، رشد اقتصادی چین ممکن است در سال ۲۰۱۷ میلادی به حدود ۶.۸درصد برسد که از ۶.۵ درصد پیش بینی اول سال، بیشتر است. همچنین چین قصد دارد از ابتدای سال ۲۰۱۸ معافیت‌های مالیاتی را برای بسیاری از شرکت‌های خارجی در نظر گیرد، اما شرکت‌هایی که شامل این فرصت شوند می‌توانند مالیات سال ۲۰۱۷ را برگشتی دریافت کنند.
رشد اقتصادی جهان بر اساس پیش بینی صندوق بین المللی در سال ۲۰۱۸ میلادی حدود ۳.۷درصد پیش بینی شده و چین امیدوار است در سال جدید میلادی به رشدی معادل ۶.۵ تا هفت درصد دست پیدا کند. مرکز پژوهش‌های اقتصادی و بازرگانی لندن به تازگی پیش بینی کرده است چین تا سال ۲۰۳۲ میلادی با پشت سر گذاشتن آمریکا نخستین قدرت اقتصادی دنیا می‌شود. پیشتر و در ابتدای سال جاری میلادی یک موسسه مالی آمریکایی پیش بینی کرده بود چین در سال ۲۰۵۰ بر اقتصاد جهان سلطه پیدا خواهد کرد.
آنچه که بیان آن ضروری به نظر می‌رسد این است که اینکه چین را پیشتاز اقتصادهای جهان بدانیم و به سادگی از کنار آمار تجارت گسترده این کشور عبور کنیم و ظرفیت‌های کشورمان را برای نزدیک شدن به چنین رشد اقتصادی نادیده بگیریم، منجر به پسرفت اقتصاد ما خواهد شد. بهتر است دولت، مسئولان و کارشناسان با الگو قرار دادن قطب‌های اقتصاد جهان، فارغ از مسائل سیاسی و ... به رشد اقتصاد ایران و بهبود جایگاه تجارت ایران در جهان یاری رسانند.