• پنجشنبه، 31 خرداد 1397
  • Thursday 21 June 2018
گروه خبر: اخبار‌مهم / اخبار / گفتگو  -  شماره خبر: 10635  -  6 دی 1396 ساعت 11:29

آفتاب اقتصادی در گفت‌وگو با متخصص پوست و مو بررسی کرد

با خشکی پوست در سالمندان چه باید کرد؟!
آفتاب اقتصادی- نجمه حمزه‌نیا: پوست انسان همگام با سایر ارگان‌های بدن دچار یک سری تغییرات همراه با افزایش سن در روند پیری بدن می‌شود. براساس این تغییرات یک سری از بیماری‌های پوستی در سنین سالمندی فراوانی بیشتری پیدا می‌کند عارضه‌ای که بیش از همه در پوست سالمندان جلب توجه می‌کند، خشکی پوست است. آفتاب اقتصادی در اینباره با دکتر پروانه ساکت، متخصص پوست و مو به گفت‌وگو نشسته که در ادامه می‌خوانید.
وی در ابتدا گفت : پوست بزرگ‌ترین عضو بدن و دارای نقش مهمی در سلامت انسان می‌باشد. هر چه سن بالاتر می‌رود کارایی اعضای بدن از جمله پوست کمتر می‌شود. خارجی ترین لایه پوست یا لایه شاخی، محافظ رطوبت پوست بوده و از تبخیر آب پوست جلوگیری می‌کند. همچنین مانع ورود مواد آلرژی‌زا و تحریک‌کننده و همین‌طور عوامل بیماری‌زا می‌شود. سلول‌های لایه شاخی سلول‌های غیرزنده‌ای هستند که توسط لایه چربی به هم چسبیده و باعث نگهداری آب در داخل سلول‌ها می‌شود و ترشح چربی از سلول‌های چربی خروج آب از پوست را به حداقل می‌رساند.
دکتر ساکت ادامه داد: با توسعه بهداشت یعنی دانش و سواد بیشتر، تغذیه خوب، ورزش، تشخیص و درمان بیماری ها، پیشگیری از عوارض بیماری‌های مزمن و درمان‌های مدرن تر و موثرتر سن افراد جامعه بیشتر می‌شود. وجود افراد مسن به‌عنوان بخش بزرگی از جامعه نیاز به مراقبت‌های بیشتری از آنها را طلب می‌کند تا بتوانند کیفیت زندگی بهتری داشته و در آرامش در کنار جوان ترها زندگی کنند.
این متخصص پوست و مو با بیان اینکه "با افزایش سن چه اتفاقاتی پوست را مستعد به خشکی می‌کند"، خاطرنشان کرد: با افزایش سن پوست به خصوص لایه شاخی نازک می‌شود. چربی که بین سلول‌ها وجود دارد کم می‌شود. غدد چربی و ترشح آنها کاهش می‌یابد، میزان کلاژن و بافت همبند که خود حاوی آب هستند کم شده و عروق و اعصاب نیز تحلیل می‌روند و پوست قادر به نگهداشتن رطوبت نبوده و میزان از دست دادن آب از طریق پوست افزایش می‌یابد وتمامی این عوامل باعث کاهش رطوبت و خشکی پوست شده که منجر به خارش و تحریک و قرمزی و پوسته‌ریزی می‌شود.
وی افزود: با افزایش سن سیستم دفاعی پوست ضعیف می‌شود و مواد مغذی لازم برای پوست به علت کاهش جذب از طریق روده‌ها کم شده و ممکن است عفونت به صورت زخم در پوست ظاهر شود. به علاوه ترمیم دچار اختلال شده و صدمات پوستی دیر بهبود می‌یابد. پوست خشک صدمه دیده مواد تحریک‌کننده را بیشتر جذب می‌کند و حساسیت تماسی بیشتر می‌شود. همین طور به علت افزایش مصرف داروها در سنین بالا عوارض پوستی دارویی نیز بیشتر شده و در زمینه خشکی علایم شدت بیشتری می‌یابد. بیشتر اوقات ممکن است چند سال طول بکشد تا بفهمیم که فرد سالمند مبتلا به خشکی پوست است بنا بر این بهتر است به آنها توجه کنیم و به دنبال علایم باشیم.
دکتر ساکت عوامل تشدیدکننده خشکی پوست را این‌گونه تشریح کرد: به غیرازعلت پایه‌ای خشکی طبیعی، عوامل تشدیدکننده آن را نیز باید شناسایی کرد که آنها عبارتند از: حرارت مرکزی معمولا هوای منزل را خشک می‌کند، قرار دادن زیاد دست‌ها در آب و شستن زیاد چربی پوست را از بین می‌برد، استفاده از صابون‌های قلیایی، چربی پوست را کاملا بر می‌دارد، سابقه قرار گرفتن در معرض آفتاب نیز به مدت طولانی باعث نازکی و خشکی بیشتر پوست می‌شود و بیماری‌های زمینه‌ای پوست مثل حساسیت و بیماری‌های دیگر پوستی علایم سوزش و خارش را بدتر می‌کند، بیماری‌های مزمن مثل کم‌کاری تیروئید و دیابت و اختلالات کلیه پوست را خشک تر کرده و علایم را تشدید می‌کند، سوء‌تغذیه هم به دلیل مصرف کم مواد غذایی و هم کاهش جذب مواد از روده‌ها باعث کمبود مواد لازم برای ترمیم پوست می‌شود.
این متخصص پوست و مو در پاسخ به این پرسش که "علایم خشکی پوست چیست"، اظهار کرد : پوست خشک به صورت پوسته‌ریزی و ترک ظاهر می‌شود که عمدتا در ساق پا و ساعد است ولی می‌تواند قسمت‌های دیگر پوست را درگیر کند. به دنبال خشکی خارش ایجاد شده و پوست قرمز و ترک خورده شده و خراش راه را برای عوامل بیماری‌زا باز می‌کند. بنابراین دچار عفونت و ترشحات پوستی و حتی زخم می‌شوند. خارش با وجود ناتوانی‌های دیگر فرد را عصبی کرده و خواب و خوراک فرد را مختل می‌کند.
وی عنوان کرد : اگر بیماران علت زمینه‌ای خشکی پوست را داشته باشند باید در جهت رفع آنها کوشش کرد بدین گونه که سالمندان باید از مصرف صابون‌ها و شوینده‌های قوی پرهیز کنند، لباس‌های گشاد و غیر پشمی و غیر نایلونی بپوشند و از مصرف فرآورده‌های موضعی حاوی عطر و الکل دوری کنند. مدت حمام کردن آنها باید کوتاه بوده و از آب داغ که باعث شستن چربی لازم پوست می‌شوند استفاده نکنند و ازمرطوب‌کننده‌ها استفاده کنند، زیرا مهم‌ترین درمان برای خشکی پوست هستند.
این متخصص پوست ومو در مورد مرطوب‌کننده‌ها بیان کرد: مرطوب‌کننده‌ها سطح پوست را پوشانده و مانع تبخیر آب از پوست می‌شوند. به علاوه آب را از قسمت‌های عمقی تر پوست به قسمت سطحی رسانده و رطوبت سطحی پوست را حفظ می‌کنند. آنها معمولا خنثی بوده و اسیدی یا قلیایی نیستند و آسیبی به پوست نمی‌زنند. مرطوب‌کننده‌ها به صورت لوسیون و کرم و پماد روغنی هستند که بسته به شدت خشکی پوست به کار می‌روند. هر چه پوست خشک‌تر باشد مرطوب‌کننده باید روغنی‌تر باشد. مرطوب‌کننده‌ها دو بار در روز و یا حتی بیشتر مصرف شده و پس از اتمام حمام در پنج دقیقه اول باید مرطوب‌کننده را قبل از اینکه رطوبت پوست تبخیر شود به کار برد و باید مرطوب‌کننده‌های مختلف را امتحان کرد تا نوع دلخواه و موثر در فرد مشخص شود. خوشبختانه انواع مرطوب‌کننده‌های ایرانی و خارجی در ایران موجود بوده و انواع آنها بسیار تاثیرگذار هستند.
دکتر ساکت ادامه داد :صابون‌های حاوی گلیسرین و یا مواد مرطوب‌کننده از پوسته‌پوسته شدن پوست می‌کاهند. قوام پوست را حفظ می‌کنند و از سوزش و خارش جلوگیری می‌کنند و خاصیت حفاظتی پوست را باز می‌گردانند. انواع صابون‌های حاوی گلیسرین موجود بوده و همچنین صابون‌های مصنوعی که بسیار ملایم و مناسب پوست‌های خشک هستند به‌نام "سیندت syndet " در بازار موجود می‌باشند.
وی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان به علل ایجادکننده خارش و تحریک پوست پی برد، بیان کرد: باید مراقب خارش‌های عصبی و ابتلا به گال بود وبه شروع داروی جدید که ممکن است خارش ایجاد کند، توجه کرد. به سابقه آنها از نظر بیماری‌های مختلف مانند کبدی و کلیوی و بیماری قند دقت کرد. این بیماری‌ها می‌توانند باعث خارش بشوند که همراه و یا بدون خشکی پوست باشد وخشکی پوست همراه با صدمات دیگر می‌تواند منجر به زخم‌های بعدی شود.
دکتر ساکت در پایان گفت : پوست افراد مسن به صدمه حساس است. به علاوه ممکن است کاهش بینایی داشته و اعصاب حسی آنها ضعیف باشد و ممکن است متوجه برخورد پوست به خصوص دست‌ها با اشیا نشوند و متوجه ایجاد خراش پوستی نشوند. ممکن است مسن‌ها توسط دیگران به حمام برده شوند و بنابراین به جایی بخورند و پوست آنها آسیب ببیند. همین‌طور واریس‌های پا هم ممکن است در آنها باعث حساسیت و خشکی بیشتر و ایجاد زخم بشود. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که به علت بیماری‌های مختلف در سنین بالا ممکن است از پوست غافل شویم و کیفیت زندگی سالمندان دچار اختلال شود. پوست سالمندان باید مرتب بازدید شده و در مصرف مواد شوینده باید دقت کرد. مرطوب‌کننده‌ها روزی دو بار مصرف شوند و در پنج دقیقه اول پس از استحمام آنها را به کار برد. لباس راحت و جنس نرم و غیر پشمی می‌تواند احساس راحتی به پوست بدهد. به تغذیه آنان دقت کرده و بر عوارض پوستی داروهای مصرفی نظارت کرد. مراقب هر گونه زخم و خراش بوده و درمان فوری در صورت عفونت صورت گیرد.